آمار نشان می‌دهد سهم گوشت قرمز طی ۱۰ سال گذشته در سفره مردم در حال کوچک‌تر شدن است؛ بر این اساس در ۳ سال اخیر نسبت ۴ به ۱ خرید مرغ در برابر گوشت قرمز برای یک خانوار ایرانی به ۸ به ۱ رسیده است.

به گزارش مهر، خبر کوتاه است اما غیرقابل باور؛ با عواقبی فاجعه‌بار بر پروتئین سفره مردم. سازمان برنامه و بودجه تاکید بر حذف ارز ترجیحی ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی واردات گوشت قرمز و تأمین ارز آن در تالار دوم را دارد. این بدان معناست که جایگاه گوشت قرمز در سفره مردم که در طول چند سال گذشته مدام کوچک‌تر شده، احتمالاً با این تصمیم در سفره قاطبه مصرف‌کنندگان حذف شده و طبیعتاً جای خود را به سایر پروتئین‌های ارزان‌تر نظیر گوشت سفید، تخم‌مرغ، پروتئین گیاهی و حبوبات می‌دهد؛ چنانکه هم‌اکنون نیز شاهد افزایش سرسام‌آور قیمت حبوبات و مرغ به دلیل انتقال بار تقاضای پروتئین مردم بر این دو محصول هستیم؛ ضمن آنکه در اقشار ضعیف‌تر جامعه متأسفانه این خلأ با کربوهیدرات مرتفع می‌گردد که تبعات سلامتی جبران‌ناپذیری را به همراه دارد. این تئوری در صورت تحقق، نه تنها تأثیری در صرفه‌جویی ارزی ندارد که با حذف کامل گوشت قرمز از سفره مردم و فشار مضاعف بر تولید مرغ و تأمین نهاده‌های تولید آن، کشور را با چالشی مضاعف در تأمین ارز مواجه می‌کند.

یارانه برای رقابت‌پذیری گوشت برابر مرغ در سفره

مطابق الگوی تغذیه‌ای خانوارهای ایرانی، کارایی یک کیلوگرم گوشت قرمز در سفره مردم، معادل ۴ کیلوگرم گوشت مرغ است؛ یعنی یک خانواده ۴ نفری برای تأمین پروتئین یک وعده غذا از یک کیلوگرم مرغ و یا ۲۵۰ گرم گوشت قرمز استفاده می‌کند. این نسبت، معمولاً سنگ محک خانوارها برای انتخاب قوت غالب پروتئین سفره است. به عنوان مثال، در حال حاضر یک مصرف‌کننده می‌تواند برای خرید ۴ کیلوگرم مرغ به ازای هر کیلوگرم ۹۰ هزار تومان، ۳۶۰ هزار تومان هزینه کند. همین مصرف‌کننده اکنون می‌تواند با خرید یک کیلوگرم گوشت یارانه‌ای وارداتی ۳۶۰ هزار تومانی به خوبی این نسبت را در سبد پروتئین مصرفی خود حفظ نماید.

همچنین بخوانید:

قیمت واقعی گوشت قرمز چقدر است؟

این توازن و قدرت انتخاب برای مصرف‌کننده از دو بعد مهم مزیتی تأثیرگذار دارد: ۱. تنوع غذایی بیشتر گوشت قرمز در مقایسه با غذاهای محدود تهیه شده با مرغ ۲. ارزش غذایی بسیار غنی‌تر گوشت قرمز در تأمین ۹ اسید آمینه ضروری بدن در مقایسه با گوشت مرغ.

گوشت قرمز در سفره‌ها مدام آب می‌رود، چرا؟

همچنین بخوانید:

قیمت گوشت قرمز از ۲ میلیون تومان عبور کرد

آمار نشان می‌دهد که سهم گوشت قرمز در ۱۰ سال گذشته در سفره مردم مدام در حال کوچک‌تر شدن است؛ بر این اساس تنها در ۳ سال گذشته نسبت ۴ به ۱ خرید مرغ در برابر گوشت قرمز برای یک خانوار ایرانی به ۸ به ۱ رسیده است. بدین معنا که میزان کشتار گوشت قرمز (گوسفند و گوساله) از ۵۴۷ هزار تن در برابر ۲ میلیون و ۸۹ هزار تن مرغ در سال ۱۴۰۱، به ۳۶۵ هزار تن در برابر ۲ میلیون و ۵۸۰ هزار تن رسیده است؛ یعنی مصرف‌کننده به موازات افزایش قیمت گوشت قرمز در طول این ۳ سال، تقاضای خود را به سمت گوشت مرغ سوق داده است.

حذف ارز ترجیحی گوشت قرمز تیر خلاصی بر بازار کالاهای اساسی

متأسفانه کشور در زمینه تأمین ارز موردنیاز کالاهای اساسی با محدودیت‌های بسیاری مواجه است. اما این بدان معنا نیست که سیاست حذف ارز ترجیحی گوشت قرمز چاره کار باشد؛ کارشناسان اقتصادی بر این باورند که این تصمیم علاوه بر حذف کامل گوشت قرمز از سفره مردم، با فشار مضاعف بر تولید مرغ، کشور را در زمینه تأمین خوراک طیور (با بیش از ۹۰ درصد نیاز به واردات) با چالشی مضاعف مواجه می‌کند و حال سؤال اینجا است که:

آیا منابع محدود ارزی کشور کفاف این افزایش ناگهانی تقاضا را خواهد داشت؟
آیا گرانی خوراک طیور ناشی از نیاز صنعت طیور کشور و عدم کفاف ارز ترجیحی نهاده‌های دام و طیور و تأمین ارز آن از تالار دوم تکانه قیمتی گزافی را در قیمت گوشت مرغ ایجاد نخواهد کرد؟

چاره کار ارز تلفیقی است

همچنین بخوانید:

قیمت گوشت قرمز از ۲ میلیون تومان عبور کرد

بررسی‌ها نشان می‌دهد که تأمین ارز کالاهای اساسی به طور عام و گوشت قرمز به طور خاص باید به صورت تلفیقی از ارز ترجیحی و مبادله‌ای به نسبت مساوی باشد؛ با این سیاست علاوه بر حمایت از تولیدکنندگان داخل با نزدیک‌تر شدن قیمت گوشت یارانه‌ای با داخلی، توازن پروتئین سفره مردم نیز کم‌وبیش حفظ خواهد شد و مهم‌تر از همه اینکه سیاست صرفه‌جویی و استفاده بهینه از منابع ارزی – که هدف غایی همه مسئولان از جمله سازمان برنامه و بودجه است – به بهترین نحو اجرا خواهد شد.

رکوردشکنی واردات گوشت قرمز در سال ۱۴۰۳؛ تنظیم بازار یا جبران کسری تولید؟

دبیر انجمن صنعت گوشت و مواد پروتئینی کشور ضمن اشاره به افزایش واردات گوشت قرمز در سال ۱۴۰۳، از نیاز مستمر کشور به گوشت گرم گوسفندی و چالش‌های خودکفایی در تولید گوشت خبر داد و تأکید کرد که میانگین واردات گوشت در یک بازه ۵ تا ۱۰ ساله، تنها ۵ تا ۱۰ درصد نیاز کشور را تأمین می‌کند.

به گزارش ایسنا، بر اساس داده‌های گمرک ایران، واردات گوشت قرمز در ۱۲ ماهه سال ۱۴۰۳ به ۲۲۹ هزار تن رسیده که ۷۷.۵ درصد نسبت به سال ۱۴۰۲ افزایش نشان می‌دهد. این محتوا، خبری است که این روزها در تمام رسانه‌ها منتشر می‌شود. بر اساس اطلاعات گمرک، میزان واردات گوشت قرمز درحالی سال گذشته به ۲۲۹ هزار تن رسیده که این مقدار در سال‌های ۱۳۹۹، ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ به ترتیب ۳۶، ۳۱ و ۴۸ هزار تن بوده است. قابل ذکر است واردات ۲۲۹ هزار تن گوشت قرمز رقم ۱ میلیارد و ۳۰۸ میلیون دلار ارز از کشور خارج کرده است.

مسعود رسولی – دبیر انجمن صنعت گوشت و مواد پروتئینی کشور – در گفت‌وگو با ایسنا، درباره وضعیت واردات گوشت قرمز در سال ۱۴۰۳ اظهار کرد: صحبت از رکورد واردات درست است، اما باید به میانگین بلندمدت نگاه کنیم. امسال واردات افزایش یافته، اما ممکن است مجوز آن مربوط به سال قبل باشد یا مصرفش به سال بعد برسد. در کل، میانگین واردات گوشت قرمز در ۵ تا ۱۰ سال گذشته، نهایتاً ۵ تا ۱۰ درصد نیاز کشور را پوشش داده است.

وی با تفکیک انواع گوشت وارداتی توضیح داد: گوشت منجمد، به‌ویژه گوساله، عمدتاً برای مصارف صنعتی وارد می‌شود، اما گوشت گرم گوسفندی به دلیل کمبود تولید داخلی، برای مصرف خانوار ضروری است. تولید داخلی گوشت گوسفندی پاسخگوی نیاز کشور نیست و بخشی از آن متأسفانه به صورت قاچاق از کشور خارج می‌شود.

رسولی با اشاره به آمار مصرف گوشت در کشور افزود: نیاز سالانه کشور حدود یک میلیون تن گوشت قرمز است که نیمی از آن گوسفندی و نیمی گوساله است. تولید داخلی گوشت گوسفندی حداکثر ۵۰۰ هزار تن است و برای جبران کسری، واردات اجتناب‌ناپذیر است. در سال گذشته، ۳۵ هزار تن گوشت گوسفندی وارد شد که ۳۰ هزار تن آن گوشت گرم بود.

دبیر انجمن صنعت گوشت درباره اهداف واردات گوشت تأکید کرد: دولت با دو هدف واردات انجام می‌دهد؛ یکی تأمین کالای ارزان‌قیمت برای مصرف‌کننده و دیگری تنظیم بازار. اگر گوشت گرم گوساله به‌جای مصرف خانوار در بخش صنعتی استفاده شود، تعادل بازار به هم می‌ریزد.

وی درباره خودکفایی در تولید گوشت گوسفندی گفت: با توجه به سطح تولید فعلی، خودکفایی در گوشت گوسفندی دشوار است. حتی با افزایش تولید، بخشی از نیاز کشور همچنان از طریق واردات تأمین خواهد شد، اما هدف اصلی تنظیم بازار و جلوگیری از نوسانات قیمتی است.

رسولی در پایان تصریح کرد: واردات گوشت قرمز، به‌ویژه گوشت گرم گوسفندی، برای تنظیم بازار و پاسخ به نیاز مصرف‌کنندگان ضروری است، اما باید با برنامه‌ریزی دقیق انجام شود تا تولید داخلی نیز حمایت شود.