محسن پاک آئین سفیر اسبق ایران در جمهوری آذربایجان در گفت‌وگو با چارسوق به تشریح شرایط بین‌المللی و داخلی ایران در هفته‌های اخیر پرداخت که مشروح این گفت‌وگو در ادامه آمده است.

هدف ترامپ و رژیم صهیونیستی در برهه فعلی از تشدید فشار بر جمهوری اسلامی با حمایت از آشوبگران و تهدید به حمله نظامی چیست؟
ترامپ و آمریکا در رابطه با ایران یک هدف راهبردی را دنبال می‌کنند که آن هم جلوگیری از پیشرفت ایران و تبدیل شدن به یک قدرت بزرگ منطقه‌ای است. اگر به سند راهبردی امنیت ملی آمریکا که اخیراً منتشر شد و با نظر شخص ترامپ نوشته شده نگاه کنیم در جایی ترامپ به دولت‌های قبلی انتقاد می‌کند و می‌گوید چرا گذاشتید چین تبدیل به چین امروز شود؟! شما اجازه دادید چین تجارت و سرمایه‌گذاری کند و امروز رقیب و دشمن راهبردی ما شده. نباید اجازه می‌دادید چین به این مرحله برسد. در اینجا ترامپ اسم ایران را نمی‌آورد اما نظر ترامپ نسبت به ایران هم دقیقاً همینگونه است، یعنی او معتقد است نباید به ایران فرصت داد که تبدیل به یک قدرت منطقه‌ای شود و مانند چین رشد کند چراکه ایران نیز دارای این استعدادها است؛ یعنی ایران هم نیروهای انسانی نخبه، اندیشمند، دانشمند و صاحب فکر و ابتکار و ابداع دارد و هم موقعیت ژئوپلتیک بسیار خوبی و منابع مالی نظیر منابع نفتی، گازی، معادن و کشاورزی خوبی دارد، اگر این کشور رها شود و اجازه رشد پیدا کند با توجه به این مؤلفه‌ها و به‌خصوص هدایتگری رهبر انقلاب و حمایت مردم از نظام این کشور به یک چین دیگر در منطقه تبدیل خواهد شد و ترامپ معتقد است که چرا ما باید اجازه دهیم که ایران به یک قدرت بزرگ تبدیل شود؟ بنابراین تحریم‌ها علیه ایران و جنگ ۱۲ روزه به همین جهت بود و این اتفاقاتی که در هفته‌های اخیر رخ داد که آمریکا و رژیم صهیونیستی بر موج اعتراضات مردم که به‌حق و درباره معیشت کشور بود سوار شدند هم در همین راستا بود.
من معتقدم با وجود انتقادات و انتظارات دولت هم تلاش می‌کند که این مشکلات حل شود. اتفاق نظری که امروز بین سران قوا برای حل مشکلات معیشتی وجود دارد در هیچ یک از دولت‌های پس از انقلاب وجود نداشته البته هم مشکلات داخلی داریم و هم فشارهای تحریمی بسیار سخت که این مجموعه کار را سخت کرده اما اهتمام نظام بر این است مشکل معیشت مردم حل شود. مردم هم از این وضعیت ناراضی هستند که حق دارند اعتراض کنند و خواستار تسریع در حل مشکل باشند اما چیزی که آمریکا و اسرائیل به دنبال آن هستند سوار شدن بر موج این اعتراض و تبدیل آن به یک آشوب و اغتشاش است.

همچنین بخوانید:

یک ایران، حامی سپاه

درباره پشت صحنه اغتشاشات توضیح می‌دهید؟
آمریکا و رژیم صهیونیستی از چند ماه و حتی چند سال قبل نیروهایی تربیت و سازمان‌دهی کرده که مسلح بودند و این نیروها را آماده نگه داشتند برای اینکه روزی وارد صحنه کنند و از این مسئله استفاده کنند. این موضوع اصلاً ارتباطی با پهلوی ندارد. چراکه شخص رضا پهلوی برای آمریکایی‌ها هم شخص قابل قبولی نیست و او را یک مزدور می‌دانند و حتی مخالفین ایران در خارج از کشور هم او را قبول ندارند و اصلاً شخصیتی نیست که بگوییم این کارها به دلیل فراخوان او است، خود آمریکا پشت قضیه است. این سیاست که آمریکایی‌ها در کنار موساد تلاش می‌کنند و دقیقاً هدفشان همان هدف جنگ ۱۲ روزه است و این موضوعی است که مردم ایران متوجه آن هستند. به‌طور مثال فراخوانی داده شد که ساعت ۱۸ عصر مردم به خیابان بیایند، مردم از حوالی ساعت ۱۴ در مسیر منازل خود بودند یعنی مردم به جای اینکه ساعت ۱۸ به خیابان بیایند به منازل می‌رفتند که از آسیب‌های بعد از این ساعت مصون بمانند که این خود معیاری برای قضاوت است.
با اغتشاش و آشوب که نمی‌شود مشکلات معیشتی مردم را حل کرد بلکه بر این مشکلات افزوده می‌شود. مکان‌هایی که تخریب شد فروشگاه‌هایی بودند که مواد غذایی مردم را تأمین می‌کردند آیا این کار مشکل معیشتی را حل می‌کند؟ یا با تخریب بانک‌ها مشکل معیشتی مردم حل شد؟ آیا تخریب این اماکن مشکلات را حل می‌کند یا افزون می‌کند؟ دولت باید تمام این مناطق را مجدد بازسازی کند. سؤال این است که هزینه آن از کجا تأمین می‌شود؟ از پول مالیات مردم، از عوارضی که شهرداری می‌گیرد اتوبوس‌هایی که به آتش کشیده شد مجدد خریداری می‌شود یعنی تمام این‌ها از جیب مردم خرج می‌شود آیا این هزینه‌ای که از جیب مردم خرج می‌شود در چهارچوب اعتراض است؟
به اعتقاد من جنگ ۱۲ روزه، فشارهای اقتصادی، تحریم‌ها و سوار شدن بر موج اعتراضات مردم و تبدیل کردن آن به اغتشاش همه در جهت جلوگیری از پیشرفت ایران و مهار کردن کشورمان است تا ایران در سایه این جنگ فرسایشی به زانو درآید و تبدیل به سوریه و لیبی شود و درنهایت تجزیه شود و مردم در مقابل یکدیگر قرار گیرند.
من قلباً حس می‌کنم مردم ما بسیار هوشیار هستند و این عدم استقبال و همراهی در اغتشاشات نشان هوشیاری مردم است. مردمی که در اغتشاشات جان خود را از دست دادند از نزدیک چاقو خوردند این پرسش به وجود می‌آید که آیا نیروی انتظامی به مردم چاقو میزند؟ و یا حتی شلیک گلوله از فاصله نزدیک بوده. هدف ضدانقلاب کشته سازی بوده و به دنبال این بودند که مردم کشته شوند و حتی برایشان مهم نبوده که افرادی که از خودشان هستند هم کشته شوند! صرفاً برای اینکه بگویند در ایران کشته‌سازی شد و بعد هم بگویند اینگونه معترضین را کشتند. درحالی که یکی از دلایلی که در روز جمعه ۱۹ دی میزان تخریب بالا بود این بود که نیروی انتظامی مماشات می‌کرد و قصد درگیری نداشت به همین دلیل آن‌ها هم سوءاستفاده کردند و همه جا را به آتش کشیدند البته که چهره خود را نشان دادند و مردم باور کردند که مسائل دیگری در پشت این قضیه است و تعداد بسیاری از این افراد دستگیر شدند؛ بنابراین مردم باید بسیار هوشیار باشند و وحدت و همدلی خود را حفظ کنند، مسئولین هم باید به دنبال حل مشکلات معیشتی مردم باشند من معتقدم مردم باید متوجه باشند که اگر دولت و نظام موفق شود بحث تک‌نرخی ارز را به سامان برساند و موضوع اصلاح یارانه‌ها را دنبال کرده و به نتیجه برساند بسیاری از مشکلات معیشتی حل خواهد شد؛ بنابراین باید در مرحله اول یکپارچه کمک کنند و فرصت بدهند تا در دو و سه ماه آینده دولت بتواند برنامه‌های اقتصادی خود را دنبال کند و به اعتقاد من مردم بسیار آگاه شدند و امیدواریم که در آینده‌ای نزدیک شاهد آرامش بیشتری در کشورمان باشیم.

اتفاقات رخ‌داده در ونزوئلا باعث شد برخی این شرایط را شبیه‌سازی کنند و رعب وحشت حمله آمریکا به ایران را شکل دهند، چه میزان احتمال درگیری نظامی بین ایران و آمریکا می‌بینید؟
ایران، ایران است و با هیچ کشور دیگری قابل قیاس نیست. ایران کشور قدرتمندی است که در بیش از ۴۵ سال در مقابل تمام توطئه‌ها و دسیسه‌های مختلفی مانند جنگ تحمیلی، تحریک قومیت‌ها و تحریم‌های اقتصادی ایستاده و رشد کرده تا قدرتمند شده است. در حوزه‌های مختلف علمی دارای یک رهبر هدایتگر و مردمی است که نه تنها مورد حمایت مردم ما بلکه مردم منطقه و حتی جهان است، دارای ظرفیت‌های بسیار غنی اقتصادی و اقتدار دفاعی و نظامی و همچنین دارای افراد هوشمند در صحنه‌های مختلف دیپلماتیک است که این موارد متفاوت از موارد موجود در کشور ونزوئلا است.
ما از آمریکا بسیار فاصله داریم و در مقاطع مختلف نشان دادیم که اگر آمریکا حرکتی کند ما پاسخ می‌دهیم چنان که پایگاه عین الاسد در عراق و العدید در قطر را چندین بار مورد هدف قرار دادیم. آمریکا می‌داند که ایران ونزوئلا نیست بنابراین مسئله ونزوئلا دخالت آشکار آمریکا در امور داخلی یک کشور مستقل و ربودن رئیس‌جمهور قانونی این کشور است، بهانه‌های آمریکا کاملاً واهی بود چنانچه خودشان هم دیگر نمی‌گویند برای مواد مخدر حمله کردند چراکه ونزوئلا سابقه‌ای در قاچاق مواد مخدر ندارد. مناطق اطراف کلمبیا محل تردد مواد مخدر است و همیشه در کشورهای آمریکای لاتین کلمبیا به این موضوع متهم بوده است. ونزوئلا در آن منطقه به عنوان یک کشور نفت‌خیز دارای منابع غنی از نظر نفت شناخته می‌شود. آمریکایی‌ها برای اینکه بتوانند از منابع نفتی و گازی ونزوئلا استفاده کنند و یک دولت دست نشانده را روی کار بیاورند و وجهه انقلابی و بولیواری ونزوئلا را در منطقه تضعیف کنند به دنبال بی‌ثبات کردن این کشور هستند که این موضوع کاملاً جدا از بحث ایران است. ایران شاخصه‌های خود را دارد و آمریکا به دنبال این است که از مسیر بی‌ثبات‌سازی کشورهای پیرامونی بتواند منافع ملی یا امنیت ملی خودش را تأمین کند که این مسیر را قبلاً هم طی کرده است.
مگر زمانی که ترامپ بر روی کار آمد به مکزیک حمله لفاظانه نکرد؟ مگر کانادا و پاناما را تهدید نکرد؟ همین حالا مگر بر سر گرینلند با اروپایی‌ها درگیر نیست؟ اگر حمله آمریکا به گرینلند اتفاق بیفتد یعنی خاتمه ناتو رقم خورده است. کاملاً مشخص است که رویکرد ترامپ یک رویکرد جنگ افروزانه است، ترامپ دچار ناسیونالیسم افراطی شده همان موضوعی که هیتلر اسیر آن شد، هیتلر هم با ادعای برتری آلمان‌ها بر سایر ملت‌های اروپا می‌خواست اروپا را بگیرد و ناسیونالیسم افراطی خود را به تمام اروپا تعمیم دهد اما در آخر چگونه شد؟ همین کار را موسولینی در ایتالیا کرد و به دنبال آن ناسیونالیسم افراطی و برتری‌جویی ایتالیا بود و صدام حسین در عراق بر علیه ایران این کار را انجام داد که همه این موارد نشان‌دهنده غرور کاذبی است که این افراد دارند و رهبر معظم انقلاب هم در صحبت اخیر خود دقیقاً به آن اشاره کردند که این غرور این افراد را زمین خواهد زد و سرنگون خواهد کرد. تمام روانکاوان آمریکایی میگویند ترامپ دچار خودشیفتگی است.
زمانی که پدر ترامپ فوت می‌کند او در مراسم ختم پدرش بیش از اینکه از پدرش صحبت کند از خودش صحبت می‌کند و می‌گوید پدر من کسی بود که مرا تربیت کرد دائم از خودش تعریف می‌کند تا جایی که به او اعتراض می‌کنند که در مراسم ختم پدرش تنها از خودش تعریف کرده است! این‌ها نمونه‌های شدید خودشیفتگی و غرور ترامپ است و متاسفانه مردم آمریکا با اشتباه مجدد خود و انتخاب ترامپ یک مشکل جدی برای جهان ایجاد کردند که البته به عقیده بنده ترامپ فرصتی برای ساختن یک نظم جدید مبتنی بر افول و انزوای آمریکا برای جهان است که این مسیر در حال طی شدن است و کشورهای چین و روسیه و کشورمان در ابتدای این لیست هستند و به نظر می‌رسد بحث ونزوئلا ارتباط و مشابهتی با موضوع ایران ندارد و نباید شبیه‌سازی شود.
در حال حاضر با بودن در شرایط نه جنگ نه صلح که رهبری هم به آسیب‌زا بودن آن برای کشور اشاره داشتند شاهد این موضوع هستیم که رژیم صهیونیستی تمایل دارد تا سایه جنگ را همچنان حفظ کند و از طرفی نتانیاهو هم در خصوص نابودی برنامه موشکی ایران صحبت می‌کند شما چه میزان احتمال تقابل مجدد با رژیم صهیونیستی را می‌دهید؟
بیش از اینکه امروز ایران از وضعیت نه جنگ نه صلح نگران باشد خود رژیم صهیونیستی از این مسئله نگران است چنانچه رسانه‌های این رژیم هم نوشته بودند که مبادا به خاطر آشوب‌ها و دخالت موساد ایران به رژیم صهیونیستی حمله کند، مبادا دوباره حزب‌الله جان بگیرد که البته از نظر ما جان دارد، مبادا یمنی‌ها مجدداً اقدامی کنند یا مبادا از سوی حماس تهدیدی وجود داشته باشد؛ یعنی آن‌ها بیشتر در شرایط نه جنگ و نه صلح قرار دارند و نگرانند برای آن‌ها مشکلاتی پیش بیاید. آمریکا و اسرائیل اگر عاقل باشند نباید با ایران درگیر شوند به‌خصوص رژیم صهیونیستی که اکنون در بدترین شرایط بین‌المللی، اقتصادی، افکار عمومی و داخلی قرار دارد؛ بنابراین اگر عاقل باشد جبهه جدیدی با ایران باز نمی‌کند و من احتمال حمله رژیم صهیونیستی را در این مقطع کم میدانم اما این به این معنا نیست که ما آمادگی لازم را نداشته باشیم.
نباید فراموش کرد که نتانیاهو فردی است که برای بقای خودش می‌جنگد و در مقاطع مختلف منافع اسرائیل را هم در معرض خطر قرار داده است بنابراین ممکن است چنین شرارتی را هم مرتکب شود. ما باید آمادگی دفاعی خود را حفظ کنیم و کشور را هم معطل این قبیل فضاسازی‌ها یا عملیات روانی که علیه ایران می‌شود نکنیم.

همچنین بخوانید:

هدف ترامپ، غارت منابع ایران است

با توجه به این که شما سفیر اسبق ایران در جمهوری آذربایجان بودید و در برخی محافل سیاسی صحبت از همراهی این همسایه شمالی با صهیونیست‌ها در جنگ ۱۲ روزه مطرح شده است، به نظر شما تعامل با جمهوری آذربایجان به عنوان یک کشور همسایه باید چگونه متضمن منافع ملی ما باشد؟

روابط با جمهوری اسلامی ایران در چهارچوب سیاست و همسایگی و تقویت روابط با همسایگان است. اگر بنا باشد به سیاست خارجی کشورها نمره بدهند ابتدا نگاه می‌کنند ببینند که این کشورها با همسایگان خود چگونه روابطی دارند برای مثال ترکیه با قبرس و یونان رابطه خوبی ندارد و با ارمنستان روابطش را قطع کرده است. همچنین با سوریه مشکلات جدی دارد و روابطش با عراق هم در حال ترمیم است درمجموع نمره بالایی به سیاست خارجه ترکیه نمی‌دهند. برای همین هر یک از وزرای خارجه ترکیه که بر روی کار می‌آید می‌گوید می‌خواهم اختلافات را با همسایگان به صفر برسانم. روابط ما با آذربایجان هم در همین چهارچوب است از طرفی روابط آذربایجان و اسرائیل هم بسیار مستحکم است. رژیم صهیونیستی پس از فروپاشی شوروی فرصت‌هایی را در این منطقه قفقاز پیدا کرد. یکی از سیاست‌های رژیم صهیونیستی این بود که اعلام کند مشکل او با کشورهای عرب است و نه جهان اسلام اما پس از پیروزی انقلاب اسلامی این برنامه رژیم صهیونیستی منتفی شد، چون ایران به عنوان یک کشور اسلامی غیرعرب مخالف جدی این رژیم شد. به همین جهت سعی می‌کرد در میان کشورهای اسلامی دوستان بیشتری را پیدا کند که فروپاشی شوروی به این رژیم این فرصت را داد، چون چند کشور مسلمان خلق شدند و رژیم صهیونیستی جزء اولین کشورهایی بود که شروع به تقویت روابط با ترکمنستان، قزاقستان، ازبکستان، آذربایجان و قرقیزستان کرد. با آذربایجان هم همین کار را انجام داد و روابط مستحکمی با آذربایجان دارد. آذری‌ها هم تاکنون به ما این اطمینان را داده‌اند و گفتند که اجازه نمی‌دهند روابط خوبشان با رژیم صهیونیستی تأثیر منفی بر روابط با ایران بگذارد یا این کشور اجازه نمی‌دهد از رژیم صهیونیستی تعرضی یا اقداماتی علیه ایران از خاک یا فضای آذربایجان صورت گیرد. من شخصاً به روایت‌های رسمی بیشتر اعتقاد دارم تا گمانه‌زنی‌ها و شایعات، هیچ یک از مقامات امنیتی ایران تاکنون دخالت‌های آذربایجان در جنگ ۱۲ روزه علیه ایران و زمینه‌سازی برای اینکه رژیم صهیونیستی از زمین یا فضای آذربایجان علیه ایران استفاده کرده را تأیید نکرده است. به همین دلیل آقای پزشکیان دقیقاً پس از جنگ ۱۲ روزه به آذربایجان رفت.
به‌طور طبیعی آقای پزشکیان رئیس شورای عالی امنیت ملی و رئیس‌جمهور است. پیش از رفتن اطلاعات لازم را از مقامات امنیتی کسب می‌کند و هرگز در شرایطی که آذربایجان این کار را انجام داده باشد به آذربایجان نمی‌رود. از طرفی هم آذری‌ها و هم مقامات امنیتی ایران این دخالت را تکذیب کردند؛ بنابراین ما نمی‌توانیم بر مبنای گمانه‌زنی‌ها روابط با یک کشور را مختل کنیم. نمی‌توانیم روایت رسمی مقاماتی که با چشم مسلح فضا را رصد می‌کنند کنار بگذاریم و به‌طور مثال بگوییم چند مرزبان به آسمان نگاه کردند و تشخیص دادند یا مثلاً اهالی یک روستا اشیائی در آسمان دیدند و تشخیص دادند پهپاد اسرائیلی است که از آذربایجان آمده است.
من به عنوان کسی که ۴ سال در آذربایجان بودم معتقدم به هر میزان روابط ما با همسایگانمان خوب باشد می‌توانیم بر حضور رژیم صهیونیستی در آن کشورها تأثیر بگذاریم. زمانی که روابط ما با کشورهای همسایه خوب نیست فضا برای فعالیت رژیم صهیونیستی ایجاد می‌شود، در دوره‌ای که به دلیل مسئله حمله به سفارت آذربایجان در تهران روابط ما با آذربایجان سرد شد آذربایجان سفارت خود را در تل‌آویو دایر کرد درحالی که تازمانی که روابط گرم بود این اتفاق رخ نداده بود، این موضوع در خصوص سایر کشورها هم صدق می‌کند به همین جهت من اعتقاد دارم سیاستی که دولت برای تقویت روابط با همسایگان دارد و به‌صورت صبورانه و آگاهانه دنبال می‌کند سیاست درستی است همچنین این موضوع مورد تأیید سایر ارکان نظام نیز قرار دارد.
با توجه به اتفاقات رخ‌داده در ونزوئلا و اذعان مقامات آمریکایی در خصوص تصاحب نفت ونزوئلا، تصاحب نفت ونزوئلا چه تبعاتی می‌تواند داشته باشد؟
در ابتدا بر خود ونزوئلا تأثیر می‌گذارد، یعنی پول نفتی که باید نفع آن برای مردم این کشور باشد به جیب آمریکا می‌رود همان اتفاقی که پیش از ملی شدن نفت در ایران رخ داد. ما شاهد بودیم در دوره محمدرضا پهلوی نفت ما را ارزان می‌بردند و کالاهای خود را گران به ما میفروختند که به‌طور طبیعی این موضوع به ضرر مردم ایران بود همانطور که امروزه نفت سوریه را می‌دزدند و پول این نفت به جیب مردم سوریه نمی‌رود فردا هم پول نفت در جیب مردم ونزوئلا نخواهد رفت.
در دکترین امنیتی آمریکا به این موضوع اشاره شده و ترامپ نوشته که آمریکا دیگر نیاز چندانی به نفت خلیج فارس ندارد چراکه خودش دارای نفت است. در شرایط کنونی آمریکا خود دارای نفت شده و نفت ونزوئلا را هم می‌دزدد و می‌تواند راحت‌تر سیاست‌های خود را در خصوص غرب آسیا تنظیم کند و این به نفع مردم ونزوئلا نیست و یک خلاف کاملاً مغایر با موازین بین‌المللی است. این اتفاق می‌تواند بر قیمت نفت نیز تاثیرگذار باشد که این امر ممکن است تمامی کشورهای نفت‌خیز جهان را تحت تأثیر قرار دهد که این هم یکی از تبعاتی است که به همه کشورهای نفت‌خیز مرتبط می‌شود به همین دلیل کشورهای نفت‌خیز نگران این وضعیت هستند.
درمجموع سیاستی که ترامپ دنبال می‌کند مختل کردن اقتصاد جهانی برای سامان‌بخشی به اقتصاد داخل آمریکا است یعنی وضع تعرفه‌ها علیه چین و اروپا و روسیه و همچنین دست‌اندازی به کشورهای اطراف و محدود کردن کشورهایی مانند کانادا برای عدم صدور کالا به آمریکا و درنهایت دزدی نفت ونزوئلا ایجاد یک اختلال جدی در اقتصاد جهانی است تا منافع داخلی آمریکا تأمین شود. اگرچه به اعتقاد من تأمین نشده و نمی‌شود. آنچه ترامپ آن را نمی‌گوید این است که منافع این موضوع تنها به جیب کارتل‌های بزرگ و تولیدکنندگان سلاح می‌رود، هر میزان در دنیا آشوب باشد تولیدکننده سلاح هم سلاح بیشتری می‌فروشد و دست ترامپ هم در دست کمپانی‌ها و کارتل‌های بزرگ تولیدکننده سلاح است. در بُعد داخلی سند امنیت ملی هم بارها نوشته شده که تقویت بنیه نظامی آمریکا یعنی فروش بیشتر سلاح و درآمدزایی بیشتر برای کمپانی‌ها و کارخانه‌های تولیدکننده سلاح که وابسته اقتصادی به ترامپ و هم‌دستان او هستند بنابراین می‌توان گفت اشغال ونزوئلا و دزدیدن نفت این کشور قطعاً بر کشورهای جهان اثر منفی دارد.
من معتقدم که امروز به این دلیل که کشورهای جهان به حاکمیت ملی خود اصالت بخشیدند و از تمامیت ارضی خود دفاع می‌کنند مردم ونزوئلا که سابقه انقلابی هم دارند اجازه نمی‌دهند که آمریکا بتواند به راحتی منافع خود را از مسیر اشغال بخش‌هایی از ونزوئلا تأمین کند.
چه توصیه‌ای برای شرایط این روزهای ایران دارید؟
در وهله اول تاکید بر انسجام ملی دارم، ما باید در مقاطع مختلف به‌خصوص زمانی که بحران‌هایی بر کشور تحمیل می‌شود حتماً نیاز به یکپارچگی مردم و دشمن‌شناسی داریم، دشمن‌شناسی بسیار مهم است. دشمن کسی است که به کشور حمله کند و بخواهد ناامنی باشد. ما باید دشمن را بشناسیم چراکه شناخت دشمن برای حفظ یکپارچگی، بسیار به ما کمک می‌کند و به اعتقاد من همانطور که ما در جنگ ۱۲ روزه یکپارچه شدیم باید بدانیم وقایعی که امروز اتفاق می‌افتد نیز تداوم جنگ ۱۲ روزه است و نیاز به یکپارچگی ما دارد که شواهد توجه مردم به این یکپارچگی هم وجود دارد من آینده نظام را روشن می‌بینم فقط مردم باید صبورانه و مقاوم در صحنه باشند دولت هم باید خیلی جدی و با اهتمام بیشتر برای حل مشکلات معیشتی مردم تلاش کند.