اسحاق جهانگیری، معاون اول حسن روحانی در دولتهای یازدهم و دوازدهم، در سخنان جدیدش راه عبور از مشکلات فعلی کشور را استفاده از تجربه دولت روحانی در مدیریت تحریم، فشار حداکثری و بحرانهای بینالمللی دانسته است.
با توجه به اعتماد به نفس بالای جهانگیری نسبت به عملکرد دولت 8 ساله حسن روحانی، جهت یادآوری به جهانگیری به عنوان نفر شماره 2 دولت تدبیر و امید، گوشهای از خسارتهای آن دوران را در این گزارش آوردهایم. لازم به ذکر است عملکرد دولت روحانی به حدی اسفناک بود که بانک جهانی هم در گزارشی از دهه 90 اقتصاد ایران به عنوان دهه سوخته یاد کرده است.
• اتلاف 18 میلیارد دلار ارز کشور در دولت دوازدهم که این موضوع با تذکر علنی رهبر شهید انقلاب اسلامی هم مواجه شد. در ۲۲ مردادماه ۹۷ رهبر شهید انقلاب اسلامی تاکید کردند: «در همین قضایای ارز و سکه گفته شد مبلغ ۱۸ میلیارد دلار از ارز موجود کشور آن هم در حالی که برای تهیه ارز مشکل داریم، بر اثر بیتدبیری، به افرادی واگذار شد و برخی از آن سوءاستفاده کردند. وقتی ارز یا سکه به صورت غلط عرضه و تقسیم میشود، مشکلات فعلی به وجود میآید زیرا این قضیه دو طرف دارد، یک طرف آن فردی است که دریافت میکند و طرف دیگر آن کسی است که عرضه میکند. همه بیشتر به دنبال آن فردی هستند که ارز یا سکه را گرفته است در حالی که تقصیر عمده متوجه آن فردی است که ارز یا سکه را با بیتدبیری عرضه کرده است که اقدامات اخیر قوه قضائیه نیز درواقع برخورد با کسانی است که با یک تخلف و خطای بزرگ، زمینهساز این مسائل و کاهش ارزش پول ملی شدند.»
• گم شدن 4.8 میلیارد دلار ارز دولتی در سال 1397 در دولت حسن روحانی بر اساس گزارش دیوان محاسبات.
• کشته شدن روزانه بیش از 700 نفر در پایان دولت روحانی و عدم تلاش برای واردات واکسن به بهانه تحریم و نپذیرفتن اف.ای.تی.اف؛ مشکلی که دولت سیزدهم در همان شروع به کار خود با واردات واکسن از چین آن را حل کرد.
• زیر خط فقر رفتن بیش از 13 میلیون نفر در 8 سال دولت روحانی طبق آمار بانک جهانی؛ البته در 2 سال نخست دولت سیزدهم با اجرای سیاستهای حمایتی، 10 میلیون نفر از این جمعیت از زیر خط فقر خارج شدند.
• ثبت بالاترین تورم تاریخ 80 ساله ایران در پایان دولت حسن روحانی که البته دولت مسعود پزشکیان این رکورد را اخیرا شکسته است.
• ثبت بالاترین نسبت کسری بودجه در پایان دولت دوازدهم و به ارث گذاشتن بالاترین سطح کسری برای دولت سیزدهم.
• ثبت میانگین رشد اقتصادی نزدیک به صفر که البته در دولت شهید رئیسی رشد اقتصادی به شدت صعودی شد اما اخیرا در دولت پزشکیان دوباره نزولی شده است.
• منفی شدن نرخ رشد تشکیل سرمایه ثابت ناخالص به معنای عدم سرمایهگذاری مولد در اقتصاد کشور که در این زمینه نیز دولت شهید رئیسی توانست رشد سرمایهگذاری را تقریبا دورقمی کند.
• ثبت بالاترین رشد پایه پولی و نقدینگی به عنوان عوامل تورم به طوری که رشد نقدینگی در سال 1399 به 40.6 درصد افزایش یافت که همچنان بالاترین رشد نقدینگی پس از انقلاب است. البته این شاخصها در دولت سیزدهم کاملا نزولی شد اما اخیرا در دولت پزشکیان، مجددا صعودی شده است.
• کاهش مستمر صادرات غیرنفتی در 4 سال دولت دوازدهم و رسیدن به 34.9 میلیارد دلار در سال 1399 که البته در دولت شهید رئیسی به بالای 50 میلیارد دلار افزایش یافت.
• سقوط 90 درصدی تراز بازرگانی کشور در سال پایانی دولت روحانی نسبت به سال پایانی دولت احمدینژاد.
• ثبت 7 سال کاهش ترانزیت کالای خارجی از کشور در 8 سال دولت روحانی که البته دردولت شهید رئیسی رکورد ترانزیت ایران زده شد.
• ایجاد کمترین اشتغال خالص در 8 سال دولت روحانی؛ البته در دولت شهید رئیسی وضعیت اشتغال مطلوب شد و اشتغالزایی خالص تقریبا 4 برابر دولت روحانی شد.
• ایجاد شدیدترین رکود در مشاغل و کسبوکارها به علت شیوع کرونا و عدم حمایت دولت روحانی.
• شرایط بحرانی ذخایر کالاهای استراتژیک در استانها در پایان دولت روحانی به طوری که ذخایر در برخی مناطق به چند روز رسیده بود.
• تحویل خزانه کاملاً مقروض در پایان دولت روحانی به دولت سیزدهم؛ یعنی خزانه نه تنها خالی بود بلکه به علت ولخرجیهای ماههای پایانی دولت روحانی، مقروض هم شده بود و دولت رئیسی در ابتدای کار باید قرضها را تامین میکرد.
• افزایش 700 درصدی قیمت ارز در 8 سال دولت روحانی که بالاترین رقم در بین همه دولتها بوده است و رکورد دستنیافتنی است.
• قطع برق حتی در فصل زمستان به علت عدم توسعه ظرفیت نیروگاهی به طوری که کمترین رقم افزایش سالانه تولید برق در دولت روحانی در سال 1399 ثبت شد که به 1800 مگاوات سقوط کرد. در حالی که دولت شهید رئیسی با ثبت رکورد جدید افزایش تولید برق و مدیریت مصارف، در 3 سال فعالیت خود هیچگونه خاموشی برنامهریزیشده اعمال نکرد.
• ثبت بدترین عملکرد در توزیع درآمد بر مبنای شاخص ضریب جینی طی 2 دهه اخیر در دولت روحانی طبق گزارش بانک مرکزی. این در حالی است که در دولت شهید رئیسی ضریب جینی به کمترین رقم 55 سال گذشته کاهش یافت.
• نصف شدن تولید سالانه مسکن در دولت روحانی و رسیدن آن به 400 هزار واحد در سال به علت رویکرد خسارتبار عباس آخوندی وزیر راه آن دولت که سبب افزایش 8 برابری قیمت مسکن شد.
• از دست دادن خودکفایی گندم و کاهش خرید تضمینی گندم به کمتر از 5 میلیون تن گندم در سال پایانی دولت روحانی و اجبار به واردات بیش از 7 میلیون تن گندم. این در حالی است که دولت شهید رئیسی توانست ایران را مجددا در گندم خودکفا کند و خرید تضمینی به 13 میلیون تن رسید.
• رسیدن تورم نقطهای تولیدکننده صنعت به بالای 100 درصد در اواخر دولت روحانی که البته در دولت رئیسی یکچهارم شد و به کانال 20 درصد بازگشت اما متاسفانه در دولت پزشکیان مجددا چند برابر شده است.
• سقوط صادرات نفت کشور در پایان دولت روحانی به 700 هزار بشکه در روز به بهانه تحریمها؛ در حالی که دولت شهید رئیسی بلافاصله پس از روی کار آمدن توانست با وجود تداوم تحریمها صادرات نفت کشور را بیش از 2 برابر کند.
• بازارهای ملتهب و بههمریخته کالاهای اساسی و کمبود برخی مواد غذایی و صفهای طولانی مردم در طول فعالیت دولت روحانی به طوری که حتی در جریان توزیع سبد کالا چند تن از شهروندان جان خود را از دست دادند.
• افزایش شبانه و ناگهانی قیمت بنزین پس از ماهها تکذیب از سوی دولت روحانی در آبان 1398 که به اعتراضات گسترده انجامید و خسارات شدیدی به کشور زد.
• استقراض بیسابقه دولت روحانی از بانک مرکزی به طوری که فقط در 4 ماه پایانی دولت دوازدهم بیش از 50 هزار میلیارد تومان از بانک مرکزی استقراض شد. دولت شهید رئیسی اما استقراض از بانک مرکزی را به نزدیک صفر رساند.
• انباشت بدهیها همچون اوراق فروختهشده در 8 سال دولت روحانی و انتقال بدهی عظیم چند صد هزار میلیارد تومانی به دولت شهید رئیسی.
• سقوط بورس و لطمه اساسی به اعتماد مردم به بازار سرمایه در تابستان 1399 توسط دولت روحانی به طوری که دیگر بورس نتوانسته اعتماد مردم را جلب کند.