صمد حسن‌زاده
رئیس اتاق بازرگانی ایران
روابط اقتصادی ایران و عمان به دلیل اشتراکات فرهنگی، تاریخی و روابط سیاسی ممتاز در منطقه از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. حجم مبادلات تجاری دو کشور در سال‌های اخیر از ۲ میلیارد دلار فراتر رفته و چشم‌انداز روشنی برای افزایش این رقم به سطوح بالاتر وجود دارد. این رشد مرهون شناخت متقابل از ظرفیت‌های اقتصادی و تولیدی دو کشور است. با این حال، ظرفیت‌های بالقوه‌ای همچنان وجود دارد که با برنامه‌ریزی دقیق و همکاری‌های مشترک می‌تواند به فعلیت برسد.
یکی از پیشنهادهای کلیدی برای تعمیق روابط اقتصادی، حرکت به سمت سرمایه‌گذاری‌های مشترک در دو کشور است. این رویکرد می‌تواند به عنوان راهکاری پایدار و بلندمدت، منافع متقابل را برای بخش خصوصی ایران و عمان تضمین کند. برای تحقق این هدف، بخش خصوصی دو کشور باید با پیگیری مستمر از دولت‌های خود، زمینه‌سازی برای فراهم کردن تسهیلات و امکانات لازم را در اولویت قرار دهند. همچنین، اتاق‌های بازرگانی مشترک ایران و عمان نقش مهمی در شناسایی پروژه‌های دارای مزیت نسبی و برنامه‌ریزی برای اجرای آن‌ها دارند. این پروژه‌ها می‌توانند در حوزه‌های متنوعی تعریف شوند و به توسعه اقتصادی دوجانبه کمک کنند.
در حوزه تجارت، فرصت‌های متعددی برای صادرات کالا از ایران به عمان و تأمین اقلام مورد نیاز بازار ایران از طریق عمان وجود دارد. آمارها نشان‌دهنده رشد صادرات مجدد کالاهای ایرانی از طریق عمان و افزایش واردات از این کشور است. با این حال، توسعه همکاری‌های ترانزیتی و بندری، به‌ویژه بهره‌گیری از ظرفیت مناطق آزاد تجاری مانند دقم و صحار در عمان و منطقه آزاد تجاری چابهار در ایران، می‌تواند زیرساخت‌های لازم برای گسترش فعالیت‌های بخش خصوصی را تقویت کند. اقدامات زیربنایی در این زمینه از سوی دو کشور ضروری است تا این ظرفیت‌ها به طور کامل عملیاتی شوند.
حوزه‌های معادن، فناوری‌های دانش‌بنیان، آی‌تی و آی‌تی‌سی از جمله زمینه‌های پیشنهادی برای همکاری‌های مشترک هستند. شرکت‌های ایرانی در سال‌های اخیر پیشرفت‌های چشمگیری در این بخش‌ها داشته‌اند و همکاری با شرکت‌های عمانی می‌تواند به توسعه فناوری و افزایش توان رقابتی دو کشور منجر شود. علاوه بر این، حوزه انرژی، به‌ویژه ساخت و احداث نیروگاه‌های بادی و خورشیدی و تأسیسات آب و فاضلاب، از دیگر زمینه‌های کلیدی همکاری است که شرکت‌های ایرانی با تجربه و توانمندی خود می‌توانند نقش موثری در آن ایفا کنند.
صنعت گردشگری، به‌ویژه گردشگری سلامت، یکی دیگر از حوزه‌های پیشنهادی برای گسترش همکاری‌های دوجانبه است. سالانه حدود چهار میلیون نفر از کشورهای عربی برای گردشگری وارد ایران می‌شوند که از این تعداد، حدود یک میلیون نفر برای بهره‌گیری از امکانات درمانی و سلامت به ایران سفر می‌کنند. بخش خصوصی ایران آماده ارائه خدمات به گردشگران سلامت عمانی است و این حوزه می‌تواند به عنوان یکی از محورهای اصلی همکاری‌های اقتصادی مورد توجه قرار گیرد.
ارائه خدمات فنی و مهندسی نیز از دیگر ظرفیت‌های همکاری بین ایران و عمان است. بخش خصوصی ایران آمادگی کامل برای مشارکت در توسعه و نوسازی زیرساخت‌های صنعتی و معدنی عمان و اجرای پروژه‌های عمرانی مانند جاده‌سازی، ایجاد شبکه ریلی و سدسازی را دارد. علاوه بر این، همکاری‌های چندجانبه و منطقه‌ای می‌تواند فرصت‌های جدیدی برای اجرای پروژه‌های مشترک در کشورهای سوم منطقه فراهم کند.
سرمایه‌گذاری در بخش‌های نفت، گاز، پتروشیمی، انرژی‌های تجدیدپذیر، پروژه‌های آبرسانی، صنعت نیروگاهی، حمل‌ونقل، کشاورزی، صنعت خودروسازی، فناوری اطلاعات و هتل‌سازی از دیگر فرصت‌های موجود برای سرمایه‌گذاران عمانی است. این سرمایه‌گذاری‌ها می‌توانند به صورت مستقل یا با مشارکت شرکت‌های ایرانی انجام شوند و به تقویت روابط اقتصادی کمک کنند.
با تمرکز بر این پیشنهادهای هفت‌گانه، ایران و عمان می‌توانند آینده‌ای درخشان و شکوفا در روابط اقتصادی خود رقم بزنند. همکاری در حوزه‌های معادن، فناوری‌های دانش‌بنیان، آی‌تی، گردشگری سلامت، انرژی، زیرساخت‌های عمرانی و خدمات فنی و مهندسی، همراه با سرمایه‌گذاری‌های مشترک، می‌تواند به عنوان موتور محرکه توسعه روابط دوجانبه عمل کند. این رویکرد نه تنها به نفع بخش خصوصی دو کشور است، بلکه به تقویت جایگاه ایران و عمان در منطقه و ارتقای همکاری‌های منطقه‌ای نیز کمک خواهد کرد.