گزارشهای متعدد رسانههای غربی، مؤسسات اقتصادی و کارشناسان اروپایی و آمریکایی در چند روز اخیر حکایت از نگرانی شدید آنها نسبت به افزایش قیمت نفت به علت جنگ ایران و اسرائیل است.
تقریباً اکثر کارشناسان غربی و مؤسسات اروپایی و آمریکایی میگویند با توجه به قدرت ایران در بستن تنگه هرمز، قیمت نفت میتواند برای یک دوره طولانی در بالای ۱۰۰ دلار باقی بماند که خبر بسیار بدی برای اقتصاد آمریکا خواهد بود و برنامههای ترامپ برای کاهش تورم و ارزان نگه داشتن قیمت بنزین را به هم خواهد زد. یکی از شعارهای انتخاباتی ترامپ، کاهش قیمت بنزین بود و او دولت بایدن را بابت ناتوانی در کاهش قیمت بنزین به شدت شماتت کرده بود. اکنون با دورنمای افزایش قیمت جهانی نفت و اثرگذاری مستقیم آن بر قیمت بنزین در آمریکا، این وعده ترامپ به باد خواهد رفت.
برخی تحلیلهای کارشناسان غربی هم پا را فراتر گذاشته و قیمتهای نجومی برای نفت پیشبینی کردهاند.
بلومبرگ: نفت ۱۳۰ دلاری در راه است
خبرگزاری بلومبرگ نوشته است: حمله به تأسیسات فرآوری گاز طبیعی و مخازن ذخیرهسازی سوخت ایران نگرانیهایی را در مورد اختلالات احتمالی در عرضه نفت ایجاد کرده است که میتواند منجر به افزایش قیمتها و فشارهای تورمی شود.
تحلیلگران پیشبینی میکنند که بسته شدن تنگه هرمز میتواند قیمتهای بینالمللی نفت را تا ۱۳۰ دلار افزایش دهد، اما برخی از کارشناسان معتقدند که ترس از بسته شدن تنگه بیش از حد است و اوپک پلاس ممکن است بتواند قطع شدید عرضه در ایران را جبران کند.
نظارهگران نفت پس از حملات اسرائیل به داراییهای انرژی ایران که خطر برای عرضه در خاورمیانه را افزایش داد، خود را برای افزایش بیشتر قیمت آماده میکنند.
در حالی که این حمله به جای صادرات به بازارهای بینالمللی، بر سیستم انرژی داخلی جمهوری اسلامی متمرکز بود، معاملهگران و تحلیلگران نفت پس از افزایش شدید قیمتها در سه سال گذشته در روز جمعه، خود را برای آشفتگی بیشتر آماده میکنند.
با وجود تحریمهای ایالات متحده، ایران همچنان سومین تولیدکننده بزرگ در سازمان کشورهای صادرکننده نفت است. متحدان آن در یمن، شبهنظامیان حوثی، کشتیها را در منطقه مورد آزار و اذیت قرار دادهاند و تهران در گذشته تهدید کرده است که تنگه هرمز، یک نقطه ترانزیتی حیاتی در خلیج فارس را مسدود خواهد کرد. با این حال، هرگز این گلوگاه دریایی کلیدی را مسدود نکرده است.
باب مکنالی، رئیس و بنیانگذار شرکت Rapidan Energy Advisers LLC و از مقامات سابق انرژی کاخ سفید، گفت: «افزایش درگیری، احتمالاً طولانی شدن آن و گسترش آن به اهداف اقتصادی با تلفات غیرنظامیان، باید در اوایل این هفته ریسک بیشتری را به نفت خام تحمیل کند.»
قیمت آتی نفت وست تگزاس اینترمدیت، شاخص آمریکا، روز جمعه تا ۱۴ درصد افزایش یافت و سپس به نزدیک ۷۳ دلار در هر بشکه رسید. بانک جیپیمورگان چیس پیشبینی کرده است که بسته شدن تنگه هرمز میتواند قیمتهای بینالمللی را تا ۱۳۰ دلار افزایش دهد. افزایش قیمت نفت به فشارهای تورمی در سراسر جهان دامن خواهد زد.
هلیما کرافت، رئیس استراتژی جهانی کالا در RBC Capital Markets LLC و تحلیلگر سابق سیا، روز جمعه در یادداشتی گفت: اگر عرضه نفت مختل شود، دونالد ترامپ، رئیسجمهور، احتمالاً از اتحاد اوپک پلاس به رهبری عربستان سعودی خواهد خواست تا از ظرفیت تولید اضافی قابل توجه خود استفاده کند.
اما مشخص نیست که آیا سازمان کشورهای صادرکننده نفت میتواند قطع شدید و طولانیمدت تولید در ایران را که حدود ۳.۴ میلیون بشکه در روز تولید میکند، جبران کند یا خیر.
همین تلاش به تنهایی میتواند زیرساختهای انرژی عربستان سعودی و امارات متحده عربی را در تیررس قرار دهد. پس از آنکه ریاض در دوره اول ریاست جمهوری ترامپ از سرکوب تهران حمایت کرد، تأسیسات حیاتی فرآوری نفت آن در بقیق توسط حوثیها در سال ۲۰۱۹ منفجر شد.
کلی سیگل، عضو ارشد مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی در واشنگتن دی سی، گفت: «ظرفیت مازاد اوپک میتواند برای جبران کاهش بشکههای ایران به کار گرفته شود؛ اما از نظر سیاسی، سود بردن عربستان سعودی و امارات متحده عربی از این طریق به قیمت ضرر تهران، خطرناک خواهد بود.»
واندانا هاری، بنیانگذار شرکت مشاوره انرژی واندا اینسایتس مستقر در سنگاپور، گفت: «ما انتظار داریم که قیمت نفت خام افزایش بیشتری پیدا کند.»
نیویورکتایمز: قیمت نفت به واکنش ایران بستگی دارد
نیویورکتایمز هم نوشته است: اگر تنشهای خاورمیانه افزایش یابد، قیمت نفت میتواند بالاتر برود.
افزایش مداوم قیمت نفت خام که پس از حمله اسرائیل به ایران به شدت افزایش یافت، میتواند به مصرفکنندگان و تلاشهای رئیسجمهور ترامپ برای کاهش هزینههای انرژی آسیب برساند.
قیمت نفت که پس از حمله اسرائیل به ایران در اوایل جمعه افزایش یافت، میتواند تا زمانی که تنشها در خاورمیانه افزایش یابد، بالا بماند.
قیمتهای بالاتر نفت درنهایت ممکن است منجر به گرانتر شدن بنزین و گازوئیل شود که به مصرفکنندگان و مشاغل آسیب میرساند و مانعی بر سر راه هدف دولت ترامپ برای کاهش هزینههای انرژی جهت کنترل تورم ایجاد میکند.
قیمت نفت خام ایالات متحده بعدازظهر جمعه در ایالات متحده با ۷ درصد افزایش به ۷۲.۹۸ دلار در هر بشکه رسید. قیمتها اندکی پس از شروع حمله، برای مدت کوتاهی از ۷۷ دلار در هر بشکه فراتر رفت.
تحلیلگران میگویند که قیمت نفت از اینجا به بعد به نحوه واکنش ایران به حملات اسرائیل بستگی دارد. اگر ایران به زیرساختهای انرژی یا پایگاههای ایالات متحده در منطقه حمله کند، قیمتها میتوانند بیشتر افزایش یابند؛ اما اگر به شیوهای محدودتر تلافی کند، احتمالاً قیمت نفت در هفتههای آینده کاهش خواهد یافت.
رویترز: مسدود شدن تنگه هرمز میتواند قیمتها را به شدت افزایش دهد
رویترز هم نوشته است: قیمت نفت پس از افزایش ۷ درصدی در روز جمعه، روز دوشنبه نیز بیثبات بود، زیرا حملات مجدد اسرائیل و ایران در آخر هفته، نگرانیها را در مورد گسترش نبرد در سراسر منطقه و اختلال قابل توجه در صادرات نفت از خاورمیانه افزایش داد.
قیمت آتی نفت خام برنت با ۶۴ سنت یا ۰.۸۶ درصد افزایش به ۷۴.۸۷ دلار در هر بشکه تا ساعت ۰۵: ۰۷ به وقت گرینویچ رسید، در حالی که قیمت آتی نفت خام وست تگزاس اینترمدیت آمریکا با ۷۶ سنت یا ۱.۰۴ درصد افزایش به ۷۳.۷۴ دلار رسید.
هر دو شاخص روز جمعه ۷ درصد افزایش یافتند و به بالاترین سطح خود از ژانویه رسیدند. موشکهای ایرانی روز دوشنبه تلآویو و شهر بندری حیفا در اسرائیل را هدف قرار دادند و خانهها را ویران کردند و نگرانیهایی را در میان رهبران جهان در نشست این هفته گروه هفت ایجاد کردند مبنی بر اینکه این جنگ میتواند به یک درگیری منطقهای گستردهتر منجر شود.
آخرین تحولات نگرانیهایی را در مورد اختلال در تنگه هرمز، یک گذرگاه حیاتی کشتیرانی، ایجاد کرده است.
حدود یکپنجم از کل مصرف نفت جهان، یا حدود ۱۸ تا ۱۹ میلیون بشکه در روز نفت، میعانات گازی و سوخت، از این تنگه عبور میکند.
توشیتاکا تازاوا، تحلیلگر فوجیتومی سکیوریتیز، گفت: در حالی که بازارها به دلیل حملات اسرائیل به تأسیسات انرژی، منتظر اختلالات احتمالی در تولید نفت ایران هستند، نگرانیهای فزاینده در مورد مسدود شدن تنگه هرمز میتواند قیمتها را به شدت افزایش دهد.
ایران، عضو سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک)، در حال حاضر حدود ۳.۳ میلیون بشکه در روز تولید و بیش از ۲ میلیون بشکه در روز نفت و سوخت صادر میکند.
ریچارد جاسویک، رئیس بخش تحلیل نفت کوتاهمدت در S&P Global Commodity Insights، در یادداشتی گفت: «اگر صادرات نفت خام ایران مختل شود، پالایشگاههای چینی، تنها خریداران بشکههای نفت ایران، باید به دنبال گریدهای جایگزین از سایر کشورهای خاورمیانه و نفت خام روسیه باشند.» جاسویک افزود: «این امر همچنین میتواند نرخ حملونقل و حق بیمه تانکرها را افزایش دهد، اختلاف قیمت برنت-دبی را کاهش دهد و به حاشیه سود پالایشگاهها، بهویژه در آسیا، آسیب برساند.»
فایننشال تایمز: قیمت نفت میتواند تا ۱۳۰ دلار در هر بشکه افزایش یابد
فایننشال تایمز هم درباره شوک نفتی ایران گزارش داده است: قیمتهای پایینتر انرژی، نقطه امید مصرفکنندگان آمریکایی بوده است که با تورم شدید دست و پنجه نرم میکنند. پس از حمله اسرائیل به اهداف ایرانی، این وضعیت ممکن است معکوس شود.
شوک ایران دو خطر را برای قیمت نفت ایجاد میکند که صبح جمعه با ۸ درصد افزایش به ۷۴ دلار در هر بشکه رسید، جهشی قابل توجه برای یک روز. اولین خطر این است که در چارچوب افزایش خصومتها، صادرات فعلی نفت خام ایران که از قبل هم کاهش یافته بود، میتواند بیشتر کاهش یابد.
این به خودی خود غیرقابل عبور نخواهد بود. طبق گفته برنشتاین، یک کارگزار، صادرات نفت ایران در ماه مه به ۱.۷ میلیون بشکه در روز رسید که کمتر از ۲ درصد از مصرف جهانی است. به طور معنادارتر، اوپک – که ایران یکی از اعضای بنیانگذار آن است – پیش از این مجموعهای از افزایش تولید ماهانه را اعلام کرده است که درمجموع تقریباً ۹۶۰ هزار بشکه در روز تا پایان ژوئن است. تحلیلگران انتظار دارند که اوپک با لغو کاهشهای قبلی، به تدریج درمجموع ۲.۲ میلیون بشکه در روز را به بازار عرضه کند.
این اعداد تقریبی هستند و زمانبندی اهمیت دارد؛ اما از این منظر، کاهش صادرات ایران صرفاً بازار اشباعشده را متعادل میکند؛ بنابراین، یک فرض منطقی میتواند این باشد که نفت میتواند به جایی بین ۷۵ دلار در هر بشکه که در آغاز سال ۲۰۲۵ بود و ۸۰ دلار در هر بشکه به طور متوسط برای سال ۲۰۲۴ بازگردد، بسته به اینکه این اختلال چقدر طول بکشد.
دومین و بزرگترین خطر برای عرضه نفت، اختلال در ترافیک نفتکشها از طریق تنگه هرمز خواهد بود. یکپنجم از مصرف جهانی نفت از طریق این آبراه باریک که در کنار ایران قرار دارد و همچنین صادرات گاز طبیعی مایع قطر جریان دارد. این یک موضوع کاملاً متفاوت خواهد بود، اگرچه ارزیابی تأثیر آن دشوار است. تحلیلگران جیپی مورگان، به عنوان مرجع، تخمین میزنند که در یک نتیجه شدید، قیمت نفت میتواند تا ۱۳۰ دلار در هر بشکه افزایش یابد.
این امر برای مصرفکنندگان – بهویژه مصرفکنندگان آمریکایی – مشکلساز خواهد بود. کاهش قیمت بنزین به مهار تورم در ایالات متحده کمک کرده است، تورمی که در ۱۲ ماه منتهی به پایان ماه مه، ۲.۴ درصد افزایش یافته است. طبق تخمین جیپیمورگان، اگر قیمت نفت به ۱۲۰ دلار در هر بشکه برسد، این به تنهایی ۱.۷ درصد به تورم آمریکا اضافه خواهد کرد.
در حال حاضر، اینها اما و اگرها هستند. ایران با وجود تهدیدهای مکرر، هرگز تنگه هرمز را نبسته است. انجام این کار عملاً دشوار خواهد بود. با توجه به علاقه دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، به قیمتهای پایین نفت، اسرائیل دلیل خوبی برای حفظ زیرساختهای نفتی خود دارد.
نفت، اقتصاد جهانی را تقویت میکند و تورم بالاتر، کاهش نرخ بهره را برای بانکهای مرکزی دشوار میکند. انتظارات رشد از قبل خنثی شدهاند. اگر این درگیری جدید قیمت نفت را بالاتر ببرد، به آنها ضربه سختتری خواهد زد.
بی بیسی: ایران میتواند عرضه میلیونها بشکه نفت در روز را مختل کند
بی بیسی هم در گزارشی نوشته است: قیمت جهانی نفت پس از اعلام اسرائیل مبنی بر حمله به ایران در تشدید چشمگیر تنشها در خاورمیانه، افزایش یافت.
قیمت نفت خام برنت بیش از ۱۰ درصد افزایش یافت و به بالاترین سطح خود از ژانویه رسید.
معاملهگران نگران بودند که درگیری بین ایران و اسرائیل میتواند عرضه نفت از این منطقه غنی از انرژی را مختل کند.
هزینه نفت خام بر همه چیز، از هزینه پر کردن باک ماشین گرفته تا قیمت غذا در سوپرمارکت، تأثیر میگذارد.
پس از جهش اولیه، قیمت نفت کمی کاهش یافت؛ اما نفت خام برنت همچنان روز را بیش از ۷ درصد بالاتر از قیمت پایانی پنجشنبه به پایان رساند و با قیمت ۷۴.۲۳ دلار در هر بشکه معامله شد.
تحلیلگران به بیبیسی گفتهاند که معاملهگران انرژی اکنون نظارهگر وخامت اوضاع در روزهای آینده خواهند بود.
واندانا هاری از شرکت واندا اینسایتس به بیبیسی گفت: “این یک وضعیت انفجاری است، هرچند که میتواند به سرعت خنثی شود، همانطور که در آوریل و اکتبر سال گذشته دیدیم، زمانی که اسرائیل و ایران مستقیماً به یکدیگر حمله کردند.”
او افزود: “همچنین میتواند به یک جنگ بزرگتر تبدیل شود که عرضه نفت خاورمیانه را مختل کند.”
تحلیلگران کپیتال اکونومیکس گفتند که اگر تأسیسات تولید و صادرات نفت ایران هدف قرار گیرد، قیمت نفت خام برنت میتواند به حدود ۸۰ تا ۱۰۰ دلار در هر بشکه برسد.
با این حال، آنها افزودند که چنین افزایش قیمتی، سایر تولیدکنندگان نفت را به افزایش تولید تشویق میکند و درنهایت افزایش قیمت و تأثیر آن بر تورم را محدود میکند.
راد دنیس، سخنگوی انجمن اتومبیلرانی بریتانیا (RAC)، گفت که هنوز برای گفتن اینکه افزایش اخیر قیمت نفت چه تاثیری بر قیمت بنزین خواهد داشت، “خیلی زود” است.
او گفت: “دو عامل کلیدی در این امر دخیل هستند: اینکه آیا قیمتهای بالای سوخت عمدهفروشی در روزهای آینده پایدار خواهند ماند یا خیر و از همه مهمتر، نوع حاشیه سودی که خردهفروشان تصمیم به اتخاذ آن میگیرند.”
در یک سناریوی افراطی، ایران میتواند در صورت هدف قرار دادن زیرساختها یا کشتیرانی در تنگه هرمز، عرضه میلیونها بشکه نفت در روز را مختل کند.
این تنگه یکی از مهمترین مسیرهای کشتیرانی جهان است که حدود یکپنجم نفت جهان از آن عبور میکند.
در هر زمان، دهها نفتکش در مسیر تنگه هرمز یا در حال خروج از آن هستند، زیرا تولیدکنندگان بزرگ نفت و گاز در خاورمیانه و مشتریان آنها انرژی را از منطقه منتقل میکنند.
تنگه هرمز که از شمال به ایران و از جنوب به عمان و امارات متحده عربی محدود میشود، خلیج فارس را به دریای عرب متصل میکند.
سائول کاوونیک، رئیس تحقیقات انرژی در MST Financial، گفت: «آنچه اکنون میبینیم، واکنش بسیار اولیهای از روی ریسک است؛ اما طی یک یا دو روز آینده، بازار باید در نظر بگیرد که این وضعیت میتواند به کجا تشدید شود.»
سی ان ان: افزایش تورم در آمریکا قطعی است
سی ان ان هم درباره اثرات تنش ایران بر قیمت نفت و اقتصاد آمریکا گزارش داده است: حملات در خاورمیانه میتواند کاهش نرخ بهره را برای فدرال رزرو دشوارتر کند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور، بارها از فدرال رزرو خواسته است که نرخ بهره را کاهش دهد؛ اما مقامات فدرال رزرو بیتفاوت ماندهاند و منتظرند ببینند که تغییرات گسترده سیاست دولت او ابتدا چگونه بر اقتصاد تأثیر میگذارد.
اکنون عامل دیگری وجود دارد که میتواند کاهش نرخ بهره را به تأخیر بیندازد: درگیری بین اسرائیل و ایران.
روز جمعه، اسرائیل در حملهای بیسابقه به سایتهای هستهای و نظامی ایران حمله کرد که باعث افزایش قیمت جهانی نفت شد. سرمایهگذاران و تحلیلگران نگران بودند که یک درگیری فزاینده میتواند تورم را در سراسر جهان، از جمله در ایالات متحده، افزایش دهد.
رابرت ساکین، اقتصاددان ارشد جهانی در سیتیگروپ، به سیانان گفت: «اگر این وضعیت بیشتر تشدید شود و قیمت نفت به طور پایدار بالاتر بماند، قطعاً به چالشهایی که فدرال رزرو در حال حاضر با آن مواجه است، یعنی پتانسیل افزایش تورم توسط تعرفهها، اضافه خواهد شد.»
تعیینکنندگان نرخ بهره فدرال رزرو پیش از این اعلام کردهاند که میخواهند ببینند تغییرات ترامپ چگونه بر اقتصاد تأثیر میگذارد. کارشناسان به سیانان گفتند که با توجه به تنشهای جدید خاورمیانه، این موضوع منطقیتر به نظر میرسد.
اگر فدرال رزرو ببیند که اقتصاد در حال فروپاشی است، حتی اگر قیمت نفت هنوز بالا باشد – چیزی که سرمایهگذاران آن را کاهش نرخ «خبر بد» مینامند – میتواند نرخ بهره را کاهش دهد.
جی برایسون، اقتصاددان ارشد ولز فارگو، در مصاحبهای با سیانان گفت: «خواهیم دید که قیمت نفت تا چه مدت بالا میماند که اگر درگیری در خاورمیانه گسترش یابد، میتواند منجر به افزایش تورم در سطح اصلی شود.»
یورونیوز: نفت به ۱۲۰ دلار میرسد
یورونیوز هم نوشته است: تحلیلگران خطرات صعودی برای قیمت نفت میبینند. فرانچسکو پزوله، استراتژیست ارزی در ING، گفت: «حمله اسرائیل به تأسیسات هستهای ایران باعث افزایش شدید قیمت نفت شده و دلارِ بیشفروششده و کمارزش را به کاتالیزوری برای بازگشت قیمت تبدیل کرده است.»
در حالی که در حال حاضر هیچ اختلال تأیید شدهای در تولید نفت وجود ندارد، تحلیلگران هشدار میدهند که اوضاع میتواند به سرعت تشدید شود.
پزوله افزود: «تفاوت کلیدی با بنبستهای قبلی این است که اکنون تأسیسات هستهای هدف قرار گرفتهاند.»
وارن پترسون، رئیس تحقیقات کالا در ING، خاطرنشان کرد: «در سناریویی که شاهد تشدید مداوم تنشها باشیم، احتمال اختلال در حملونقل دریایی از طریق تنگه هرمز وجود دارد. تقریباً یک سوم تجارت جهانی نفت از طریق دریا از این مسیر عبور میکند.»
او هشدار داد که در صورت اختلال طولانیمدت تا ۱۴ میلیون بشکه در روز ممکن است در معرض خطر باشد و قیمت نفت به طور بالقوه به ۱۲۰ دلار در هر بشکه افزایش یابد – سطحی که از سال ۲۰۰۸ تاکنون دیده نشده است.
پولیتیکو: ذخایر استراتژیک نفت آمریکا کاهش یافته است
نشریه پولیتیکو هم درباره آثار جنگ ایران و اسرائیل بر بازار نفت گزارش داده است: «کاخ سفید باید نگران باشد»: قیمت نفت پس از حمله اسرائیل به ایران افزایش یافت.
مهم نیست که جنگ چگونه پیش برود، این جنگ نوید افزایش قیمت بنزین را میدهد، درست همانطور که قرار است قبوض گاز و برق رأیدهندگان افزایش یابد.
حمله اسرائیل به ایران، دونالد ترامپ را با احتمال همان کابوس اقتصادی که به فروپاشی ریاست جمهوری جو بایدن کمک کرد، روبرو کرده است: افزایش سریع قیمت انرژی ناشی از جنگی خارج از کنترل او.
سلسله حملات هوایی که از پنجشنبه شب آغاز شد، باعث شد قیمت نفت خام در بازار جهانی تا ظهر جمعه به ۷۳ دلار در هر بشکه برسد که نسبت به چهارشنبه ۸ دلار افزایش داشت و انتظار افزایش بیشتر قیمتها در صورت گسترش درگیریها بیشتر شده است. تحلیلگران انرژی میگویند اگر درگیریها گسترش یابد و حملونقل نفت از خاورمیانه را مختل کند، قیمت میتواند به ۱۰۰ دلار در هر بشکه برسد – سطحی که از زمان حمله روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ دیده نشده است.
مهم نیست که درگیریها چگونه پیش بروند، این امر نوید افزایش قیمتها در پمپ بنزینهای آمریکا را میدهد، همانطور که قبضهای گاز طبیعی و برق رأیدهندگان از قبل قرار است افزایش یابد؛ و این در زمانی اتفاق میافتد که ترامپ ممکن است ابزارهای کمتری نسبت به بایدن برای کاهش تأثیر آنها در اختیار داشته باشد.
پاتریک دی هان، تحلیلگر بازار بنزین در وبسایت قیمتگذاری GasBuddy.com، پیشبینی کرد که قیمت بنزین در هفتههای آینده به دلیل درگیریها میتواند تا ۲۵ سنت در هر گالن افزایش یابد. قیمت بنزین معمولی در روز جمعه به طور متوسط ۳.۱۳ دلار در هر گالن بود.
ترامپ که سال گذشته به شدت بر کاهش قیمت انرژی تأکید داشت، علناً از اینکه بازارهای جهانی با اولویتهای او مطابقت ندارند، شکایت کرده است.
در مراسم امضای لایحه در روز چهارشنبه، ترامپ کریس رایت، وزیر انرژی را به خاطر افزایش قیمت نفت در این هفته که در بحبوحه اخبار مربوط به حمله احتمالی قریبالوقوع اسرائیل شروع به افزایش کرده بود، سرزنش کرد. ترامپ به رایت گفت: «میخواستم تماس بگیرم و واقعاً شروع به فریاد زدن سرت کنم.»
تمام اعضای کاخ سفید میدانند که روسای جمهور هر دو حزب وقتی قیمتهای بالاتر بنزین رأیدهندگان را تحت تأثیر قرار میدهد، رنج میبرند و اگر افزایش قابل توجه قیمت سوخت باعث نوعی رکود اقتصادی شود که تحلیلگران نسبت به تعرفههای او هشدار دادهاند، ترامپ میتواند بهویژه آسیبپذیر باشد.
باب مکنالی، رئیس شرکت تحلیل انرژی و ژئوپلیتیک Rapidan Energy و عضو شورای امنیت ملی و شورای اقتصاد ملی در دوران دولت جورج دبلیو بوش، گفت: «از نظر من، افزایش قیمتهای ژئوپلیتیکی خطر رکود بیشتری نسبت به تورم ایجاد میکند. کاخ سفید باید نگران باشد.»
ترامپ هنوز هم برای هرگونه افزایش قیمت پمپ بنزین ناشی از حمله اسرائیل، جای نگرانی دارد.
اما اگر درگیریها گسترش یابد، اوضاع میتواند به سرعت برای ترامپ از نظر سیاسی داغ شود. اندی لیپو، رئیس شرکت تحلیل بازار Lipow Oil Associates، گفت: اگر اسرائیل میادین نفتی یا تأسیسات صادراتی ایران را هدف قرار دهد، قیمتها میتوانند ۷.۵۰ دلار دیگر در هر بشکه افزایش یابند. اگر ایران سپس به تنگه هرمز در دهانه خلیج فارس – یک آبراه اصلی برای صادرات نفت از خاورمیانه – حمله کند، “ما میتوانیم شاهد نفت ۱۰۰ دلاری باشیم.”
لیپو افزود: “ایران به خوبی میداند که رئیسجمهور ترامپ بر قیمتهای پایینتر انرژی متمرکز است. اقدامات ایران که بر عرضه نفت خاورمیانه تأثیر میگذارد و قیمت بنزین و گازوئیل را برای آمریکاییها افزایش میدهد، از نظر سیاسی به رئیسجمهور آسیب میرساند.”
نگران کننده برای کاخ سفید این است که ترامپ نمیتواند کار چندانی برای کاهش قیمتها انجام دهد. تنها گزینه واقعی رئیسجمهور شامل استفاده از تریبون قلدرمآبانه و دیپلماتهایش برای متقاعد کردن اسرائیل و ایران به فرونشاندن هرچه سریعتر درگیریها است.
او همچنین میتواند به رایت بگوید که نفت را از ذخایر استراتژیک نفت آزاد کند، به این امید که آزاد کردن حجم زیادی از نفت خام به بازارهای جهانی، قیمت را تحت کنترل نگه دارد. بایدن پس از حمله روسیه به اوکراین، این گام را به طور چشمگیری برداشت و بیش از ۴۰ درصد از ذخایر را فروخت، اقدامی که جمهوریخواهان آن را به عنوان سوءاستفاده سیاسی از ذخایری که برای مواقع اضطراری ملی در نظر گرفته شده بود، محکوم کردند.
اما این ذخایر هنوز به طور قابل توجهی کمتر از قبل از بایدن است و باعث میشود ترامپ نفت کمتری برای آزاد کردن بدون تخلیه آن داشته باشد. این ذخایر تا هفته گذشته ۴۰۲ میلیون بشکه بود که نسبت به ۶۲۶ میلیون بشکه چهار سال پیش کاهش یافته است.
سخنگوی وزارت انرژی آمریکا اظهار داشت که دولت با کاهش مقررات، قیمتها را کاهش میدهد. آندره وودز گفت: «در حالی که قیمت نفت توسط عرضه و تقاضا تعیین میشود، دولت ترامپ در حال کاهش هزینههای نظارتی و حذف بوروکراسیهای دست و پاگیر تولید انرژی است و هزینههای انرژی کمتری را برای مردم آمریکا به ارمغان میآورد.»
کوین بوک، مدیر شرکت تحلیلی ClearView Energy، گفت: قیمتهای پایینی که کاخ سفید با آن شروع کرد، ممکن است به کاهش خشم رأیدهندگان از افزایش قیمتها کمک کند؛ اما این بدان معنا نیست که ترامپ با توجه به وعدههای انتخاباتیاش میتواند بیخیال باشد.
بوک گفت: “از نظر سیاسی، این به ترامپ فضای بیشتری میدهد؛ اما البته، ترامپ برای ثابت نگه داشتن هزینههای انرژی مبارزه انتخاباتی نکرد. او برای کاهش آنها مبارزه انتخاباتی کرد.”
سی ان بیسی: قیمت نفت به بالای ۱۰۰ دلار در هر بشکه میرسد
سی ان بیسی هم نوشته است: قیمت نفت خام روز یکشنبه پس از حمله اسرائیل به دو تأسیسات گاز طبیعی در ایران، بیش از ۳ درصد افزایش یافت و این نگرانی را ایجاد کرد که جنگ به زیرساختهای انرژی گسترش یابد و تأمین انرژی در منطقه را مختل کند.
نفت خام ایالات متحده ۲.۷۲ دلار یا ۳.۷ درصد افزایش یافت و به ۷۵.۶۷ دلار در هر بشکه رسید. نفت برنت، معیار جهانی، ۳.۶۷ دلار یا ۴.۹۴ درصد افزایش یافت و به ۷۷.۹۰ دلار در هر بشکه رسید.
قیمت نفت روز جمعه، پس از آنکه اسرائیل موجی از حملات هوایی علیه برنامههای هستهای و موشکهای بالستیک ایران و همچنین رهبران ارشد نظامی آن را آغاز کرد، بیش از ۷ درصد افزایش یافته بود.
این بزرگترین حرکت یک روزه برای بازار نفت از مارس ۲۰۲۲ پس از حمله تمامعیار روسیه به اوکراین بود. نفت خام ایالات متحده در هفته گذشته درمجموع ۱۳ درصد افزایش یافت.
این جنگ وارد سومین روز خود شده است و نشانه کمی از عقبنشینی اسرائیل یا ایران وجود دارد، زیرا آنها در طول آخر هفته رگبار موشکها را رد و بدل کردند.
یک فرمانده ارشد روز شنبه گفت که ایران در حال بررسی بستن تنگه هرمز است. طبق گفته گلدمن ساکس، حدود یکپنجم نفت جهان از طریق این تنگه به بازارهای جهانی منتقل میشود. طبق گفته گلدمن، بسته شدن این تنگه میتواند قیمت نفت را به بالای ۱۰۰ دلار در هر بشکه برساند.
هلیما کرافت، رئیس جهانی استراتژی کالا در RBC Capital Markets، روز جمعه به برنامه “Squawk Box” شبکه CNBC گفت: «من ارزیابیهایی شنیدهام مبنی بر اینکه با توجه به حضور ناوگان پنجم ایالات متحده در بحرین، بستن تنگه هرمز برای ایرانیها بسیار دشوار خواهد بود.»
کرافت گفت: «اما آنها میتوانند نفتکشها را در آنجا هدف قرار دهند، میتوانند تنگهها را مینگذاری کنند.»
یاهو فاینانس: نفت به بالای ۹۰ دلار میرسد
سایت یاهو فاینانس هم نوشته است: قیمت نفت میتواند با افزایش تنشها در خاورمیانه توسط درگیری اسرائیل و ایران، به بالای ۹۰ دلار برسد. تحلیلگران وال استریت هشدار میدهند که اگر درگیری اسرائیل و ایران به طور چشمگیری گسترش یابد، این کالا میتواند به بالای ۹۰ دلار در هر بشکه برسد.
تحلیلگران گلدمن ساکس تخمین میزنند که این درگیری میتواند به طور موقت ۱.۷۵ میلیون بشکه در روز از عرضه ایران را طی شش ماه کاهش دهد که تنها تا حدی با افزایش تولید سایر تولیدکنندگان در سازمان کشورهای صادرکننده نفت و متحدانش (اوپک پلاس) جبران میشود.
دان استرویون از گلدمن ساکس و تیمش در یادداشتی که صبح جمعه منتشر شد، نوشتند: “ما تخمین میزنیم که نفت برنت به اوج خود کمی بیش از ۹۰ دلار در هر بشکه میرسد، اما با بهبود عرضه ایران، در سال ۲۰۲۶ به ۶۰ دلار کاهش مییابد.”
ریسک صعودی بعدی به دامنه واکنش ایران به حمله اسرائیل علیه برنامه هستهایاش بستگی دارد. یک درگیری گستردهتر شامل تولیدکنندگان منطقهای یا بسته شدن تنگه هرمز – که تقریباً ۲۰٪ از نفت جهانی از طریق آن جریان مییابد – میتواند قیمتها را تقریباً ۳۵٪ از سطح فعلی بالاتر ببرد.
تیم گلدمن ساکس نوشت: “بر اساس تحلیل قبلی ما، تخمین میزنیم که قیمت نفت ممکن است در یک سناریوی بسیار شدید از یک اختلال طولانیمدت از ۱۰۰ دلار در هر بشکه فراتر رود.”
پیش از حملات اسرائیل، تحلیلگران جیپیمورگان پیشبینی کرده بودند که قیمت نفت برنت در بدترین حالت میتواند به ۱۲۰ دلار برسد.
با این حال، هر دو شرکت، بسته شدن تنگه هرمز را یک سناریوی بعید میدانند و هرگونه حرکت صعودی قیمت را کوتاهمدت میدانند.
ناتاشا کانوا از جیپیمورگان صبح جمعه نوشت: “منطقه امن ما با قیمت نفت در محدوده ۶۰ تا ۶۵ دلار باقی میماند، زیرا افزایشهای پایدار میتواند به شدت بر تورم تأثیر بگذارد و ماهها کاهش قیمت مصرفکننده در ایالات متحده را معکوس کند.”
فرناندو واله، تحلیلگر انرژی در شرکت مدیریت ریسک هجی، به یاهو فایننس گفت: «مسئله این است که مصرفکننده واقعاً نمیتواند این سطح از قیمتگذاری را تحمل کند؛ و بنابراین تقاضا به طور قابل توجهی کاهش مییابد.» «معمولاً، پس از این درگیریهای اولیه، مدت زیادی طول نمیکشد تا اوضاع معکوس شود.»
نفت ۳۰۰ دلاری
در همین رابطه فؤاد حسین، معاون نخستوزیر و وزیر خارجه عراق، در گفتوگوی تلفنی با وزیر خارجه آلمان و همچنین در مصاحبهای با خبرگزاری تاس هشدار داد که ادامه درگیریهای نظامی در منطقه میتواند منجر به جهش بهای نفت تا ۳۰۰ دلار در هر بشکه شود.
او تأکید کرده که در صورت بسته شدن تنگه استراتژیک هرمز، بیش از پنج میلیون بشکه نفت در روز از بازار جهانی حذف خواهد شد.
حسین خاطرنشان کرده که این اتفاق نهتنها روند صادرات نفت کشورهای حوزه خلیجفارس از جمله عراق را با اختلال مواجه میکند، بلکه باعث ایجاد شوکهای شدید اقتصادی در سراسر جهان خواهد شد.
وی افزود: «ادامه درگیری و بسته شدن تنگه هرمز، میتواند صادرات نفت را مختل کرده و باعث جهش تورم در اروپا شود. در این صورت، بهای هر بشکه نفت به ۲۰۰ تا ۳۰۰ دلار نیز خواهد رسید.»
از منظر تحلیلگران، چنین جهشی در قیمت نفت نهتنها هزینه واردات انرژی برای کشورهای مصرفکننده را بالا میبرد، بلکه سیاستهای پولی و مالی بسیاری از دولتها را دچار چالش میکند. افزایش هزینههای تولید، بالا رفتن قیمت کالاها، کاهش قدرت خرید و افزایش نارضایتی عمومی از جمله تبعات این سناریو خواهد بود.
در این میان، بازار نفت بیش از هر زمان دیگری به تحولات خاورمیانه حساس شده است. معاملهگران در حالت آمادهباش قرار دارند و هر گونه اخباری درباره تحرکات نظامی یا دیپلماتیک میتواند نوسانات شدید قیمتی را به دنبال داشته باشد.