صنعت خودرو با چالشهای مختلفی روبروست که هرکدام منجر به عقبماندگی تولید از میزان برنامه سالانه شده است اما در مقابل سیاستها به گونهای اعمال میشود که به نفع مونتاژکاری است.
مرکز پژوهشهای مجلس چندی پیش در گزارشی با عنوان پایش دورهای شاخصهای ترسیمکننده وضعیت صنعت خودرو را ارائه کرد که بر اساس آن برای تولید هر خودرو در داخل کشور به طور میانگین ۲ هزار دلار ارز مصرف میشود.
در این گزارش تاکید شده بود که نبود یک نظام انگیزشی کارآمد و منسجم بهویژه در ارتباط با ساختار تعرفهای باعث شده صنعت خودروسازی ایران به سمت مونتاژکاری پیش برود.
تولید خودرو در کشور به خاطر عدم تناسب بین هزینه تمامشده با قیمتگذاری دستوری، افزایش هزینههای اولیه تولید و کسب سود کمتر منجر شده است تا گرایش شرکتهای خودرویی بیشتر به سمت خودروهای مونتاژی باشد از سوی دیگر گزارش بانک مرکزی مهر تاییدی بر این مسئله است.
مونتاژکاری برای شرکتهای خودرویی، راهی کوتاهمدت و کمهزینه برای ادامه فعالیت است، شرکتها با مونتاژ میتوانند سریعتر محصول به بازار دهند، بدون اینکه ریسکهای تولید را بپذیرند. چالشهای اقتصادی، تحریمها و نبود زیرساختهای فناوری، عدم حمایت از خودروسازان، شرکتهای خودرویی را از مسیر تولید و توسعه به سمت یک کارخانهٔ مونتاژ بزرگ سوق داده است.
طبق آخرین گزارش از بانک مرکزی نشان میدهد که صنایع حملونقل و خودرو از ابتدای سال جاری تا ۱۷ آبان ۵ میلیارد و ۲۹۶ میلیون دلار از طریق مرکز مبادله ارز و طلای ایران گرفتند که این میزان ۲۱ درصد کل ارز تخصیصی به صنایع است. کل ارز تخصیصی به صنایع طی این مدت بیش از ۲۵ میلیارد و ۵۰۳ میلیون دلار بوده است.
بررسی دقیقتر از ارز تخصیصی بیانگر آن است که در حال حاضر بیش از نیمی از منابع ارزی صنعت خودرو ایران به شرکتهایی اختصاص مییابد که فعالیت اصلیشان مونتاژ خودروهای خارجی است، نه تولید واقعی، از این رو سهم مونتاژکاران از منابع ارزی نزدیک به دو برابر شده است.
کارشناسان نیز معتقد هستند که چالشهای صنعت خودروسازی از جمله قیمتگذاری دستوری با دخالت نهادهای مختلفی از جمله سازمان حمایت از تولیدکنندگان و مصرفکنندگان و شورای رقابت، ناترازی انرژی، زیان انباشته، افزایش هزینه نهادههای تولید، محدودیت در تخصیص ارز و سایر موارد منجر به کاهش آمارهای تولید و گرایش به سمت مونتاژکاری شده است.
روند کاهشی تولید در ۲ خودروساز بزرگ
بررسی وضعیت تولید سه خودروساز بزرگ کشور در نیمه نخست امسال در سامانه کدال نیز نشان میدهد که امسال در مقایسه با مدت مشابه پارسال تولید با کاهش ۱۲ درصدی روبرو بوده است، یعنی سه خودروساز ایرانخودرو، سایپا و پارسخودرو درمجموع ۴۰۴ هزار و ۴۶۱ دستگاه خودرو تولید کردند که امسال معادل ۵۶ هزار و ۱۲۲ دستگاه خودرو کمتر تولید کردند. هرچند شرکت ایرانخودرو روند مثبت تولید را طی میکند.
درباره علل گرایش خودروسازان به سمت مونتاژکاری امیرحسن کاکایی، کارشناس صنعت خودرو به خبرنگار اقتصادی ایرنا میگوید: سیاستگذاری و قوانین طبیعی مجلس و دولت به صورتی است که تولیدکننده را به سمت مونتاژکاری سوق میدهد؛ اکنون در کنار مونتاژکاران، ۲ شرکت بزرگ خودروساز سایپا و ایرانخودرو هم به سمت مونتاژکاری رفتهاند و آن بخشی که داخلی سازی باقی مانده، زیانده است.
کارشناس صنعت خودرو اضافه میکند: ۳۰۰ همت زیان انباشته در ۲ شرکت بزرگ خودروساز به خاطر قیمتگذاری دستوری مسیر تولید را کند کرده است.
وی با بیان اینکه خودروسازان مونتاژی سود میکنند میگوید: از روی خروجیهای سیاستگذاری در چهار سال گذشته میتوان فهمید که سیاستگذاری به سمت مونتاژکاری است آیا تولید داخل باید اینگونه سرکوب میشد تا در مقابل آن مونتاژکاران و واردکنندگان سود کنند.
کاکایی به قوانین در مجلس برای حمایت از مونتاژ و واردات اشاره کرده و میگوید: بررسی کنید در دو دوره گذشته نماینده مردم در مجلس چند بار در رفع موانع تولید خودرو صحبت کردند اما بیشتر رفع موانع در حوزه واردات بوده است!
این کارشناس عنوان میکند: در پنج سال گذشته «طرح ساماندهی بازار خودرو» وارد مجلس شد که پس از مدتی اسم آن را تغییر دادند ولی داخل این طرح به طور دقیق تولید را از واردات جدا کرده و موانع تولید را از متن برداشتهاند و تسهیل واردات اتفاق افتاده است.
وی ابراز میکند: هرچند روز یک بار توسط مجلس و بخشهای دیگر موانع جدید جلوی تولید میگذارند و به مشکلات صنعت دامن میزنند، باید تفکر کلان به تولید مونتاژ محور و واردات محور در کشورمان اصلاح شود و این مانعتراشیها از بین برود وگرنه هر روز تولید یک قدم به سمت مونتاژکاری حرکت میکند.
کارشناس صنعت خودرو با تاکید بر اینکه نیاز به جراحی در سیاستگذاری و قانونگذاری نیاز داریم میگوید: قانون ساماندهی صنعت خودرو هم اشتباه است تبعیض آشکار بین تولید و واردات دارد حتی نگاهی به عملکرد شورای رقابت و سازمان حمایت تولیدکنندگان و مصرفکنندگان نیز نشان میدهد که نحوه قیمتگذاری بر روی خودروی داخلی با مونتاژی و وارداتی فرق میکند و تولید داخل سرکوب میشود.
کاکایی میگوید: نتیجه ریلگذاری به سمت مونتاژکاری باعث شده است که حداکثر داخلی سازی در کشورمان به ۲۰ درصد برسد و رفتار بخش خصوصی بر اساس معیارها و ریلگذاریهای دولت باشد.
بهمن ۲۰, ۱۴۰۴
بهمن ۱۸, ۱۴۰۴
بهمن ۱۲, ۱۴۰۴
بهمن ۹, ۱۴۰۴
بهمن ۸, ۱۴۰۴
اسفند ۳, ۱۴۰۴
اسفند ۳, ۱۴۰۴
اسفند ۳, ۱۴۰۴
اسفند ۳, ۱۴۰۴
اسفند ۳, ۱۴۰۴
