با حذف ارز ترجیحی ۲۸۵۰۰ تومانی واردات برنج از ابتدای آذرماه، جهش شدیدی در قیمت این کالای اساسی رخ داده است. بر اساس گزارش مرکز آمار، قیمت برنج خارجی فقط در آذرماه ۲۶.۷ درصد افزایش یافته که بالاترین رکورد گرانی ماهانه این کالای اساسی در یک دهه اخیر است. در حالی برنج وارداتی فقط در آذرماه امسال ۲۶.۷ درصد گران شده که این کالای اساسی در ۱۲ ماه پایانی دولت شهید رئیسی جمعا ۱۳.۷ درصد گران شده بود. قیمت برنج وارداتی درجه یک در مردادماه سال گذشته در پایان دولت سیزدهم حدود ۶۱ هزار تومان بود اما در آذرماه امسال به ۱۴۴ هزار تومان افزایش یافته یعنی بیش از ۲ برابر شده است. این در شرایطی است که قیمت جهانی برنج در همین مدت بین ۳۰ تا ۴۰ درصد ارزان هم شده است!
در یک سال و نیم اخیر در دولت مسعود پزشکیان با رهاسازی بازار مواد غذایی به دست دلالان و واسطه‌ها، وضع قیمت‌ها به شدت افزایشی شده است. از جمله کالاهایی که با گرانی سرسام‌آور مواجه شده، برنج است. با اینکه تا یک ماه قبل به برنج ارز ترجیحی ۲۸۵۰۰ تومانی داده می‌شد، اما به علت عدم نظارت بر نحوه توزیع برنج وارداتی، مردم این کالا را با قیمت بالایی خریداری می‌کردند. دولت چهاردهم هم نهایتا عدم نظارت وزارت جهاد کشاورزی بر توزیع برنج را نادیده گرفت و مقصر گرانی برنج را تخصیص ارز ترجیحی ۲۸۵۰۰ تومانی جلوه داد و از ابتدای آذرماه تصمیم به حذف آن گرفت؛ اما اکنون با انتشار گزارش مرکز آمار مشخص شده که فقط در آذرماه با حذف ارز ترجیحی ۲۸۵۰۰ تومانی برای واردات برنج، قیمت این کالا ۲۶.۷ درصد بالا رفته و از ۱۱۳۷۵۰ تومان در آبان‌ماه به ۱۴۴ هزار تومان در آذرماه رسیده است. ضمن اینکه قیمت برنج خارجی نسبت به آذرماه سال قبل هم ۱۰۶ درصد افزایش نشان می‌دهد.
این رکورد گرانی برنج خارجی، می‌تواند مشت نمونه خروار برای تصمیم دولت پزشکیان جهت حذف ارز ترجیحی سایر کالاهای اساسی باشد. متاسفانه عدم نظارت وزارت جهاد کشاورزی بر نحوه توزیع کالاهای اساسی وارداتی با ارز ترجیحی که سبب افزایش قیمت آنها شده، بهانه‌ای برای حذف ارز ترجیحی شده است. مسئولان دولتی تصور می‌کنند ارز ترجیحی ۲۸۵۰۰ تومانی به هدف اصابت نکرده و باید آن را حذف کرده و به جایش به مردم یارانه نقدی یا کالابرگ بدهند. این در حالی است که با وجود انحرافات گسترده در توزیع کالاهای اساسی با ارز ترجیحی، اما همچنان قیمت این کالاها که تماما ارزاق عمومی مردم هستند، ارزان محسوب می‌شود و مردم می‌توانند با قیمت مناسبی آنها را خریداری کنند اما قطعا با حذف ارز ترجیحی، همان بلایی که اکنون بر سر بازار برنج آمده، بر سر مرغ، تخم‌مرغ، گوشت گاو و گوساله، لبنیات، روغن خوراکی و به تدریج سایر مواد غذایی خواهد آمد. بدین ترتیب رکورد گرانی مواد غذایی قطعا زده خواهد شد و با افزایش یارانه نقدی و کالابرگ هم تضمین‌ها جبران نخواهد شد.
برنج به عنوان یکی از کالاهای پرمصرف در سبد خانوارهای ایرانی، از زمان تخصیص ارز ترجیحی به کالاهای اساسی، در فهرست اقلام مشمول قرار داشت و به همین دلیل دولت با نرخ‌گذاری در ستاد تنظیم بازار تلاش می‌کرد تا بازار آن را برای مصرف‌کنندگان به صرفه نگه دارد.
طبق آخرین آمار وزارت جهاد کشاورزی، مصرف برنج در ایران سالانه حدود ۲.۷ میلیون تن برآورد می‌شود که از این میزان امسال حدود ۱.۸ میلیون تن از شالیزارهای کشور برداشت شد که به معنی کسری حدود یک میلیون تن برنج در بازار کشور است که می‌بایست از طریق واردات این شکاف برطرف شود.