در شرایطی که تبادلات تجاری چین و آمریکا با افزایش تعرفه‌ها دچار اختلال شده، دیدار رو در روی مقام‌های دو کشور در سوئیس، نشانه‌ای از تلاش برای بازتنظیم روابط اقتصادی است.
‌ خبرگزاری رویترز گزارش داد،‌ دور دوم مذاکرات میان مقامات بلندپایه چین و آمریکا برای کاهش تنش در جنگ تجاری میان دو اقتصاد برتر جهان، یکشنبه در ژنو آغاز شد. این مذاکرات که در فضایی بسیار حساس در حال انجام است با هدف کاهش تعرفه‌های سنگینی صورت می‌گیرد که تهدیدی جدی برای ثبات اقتصاد جهانی تلقی می‌شوند. منابع آگاه به رویترز اعلام کرده بودند که پس از پایان نخستین روز گفت‌وگو طرفین تصمیم دارند یکشنبه مذاکرات را از سر بگیرند. این گفت‌وگوها نخستین دیدار رودرروی دو طرف پس از افزایش متقابل تعرفه‌ها به بیش از ۱۰۰ درصد است.
مذاکرات ۸ ساعته در ژنو بدون اظهارنظر رسمی
در دور نخست مذاکرات که شنبه به مدت هشت ساعت در محل اقامت سفیر سوئیس در سازمان ملل در منطقه «کولونی» برگزار شد، «هه لی فِنگ» معاون نخست‌وزیر چین، با «اسکات بیسِنت» وزیر خزانه‌داری آمریکا و «جیمیسون جریر» نماینده تجاری این کشور گفت‌وگو کرد. با این حال، پس از پایان مذاکرات که حوالی ساعت ۸ شب به وقت محلی به پایان رسید، هیچ‌یک از طرفین بیانیه‌ای درباره محتوای مذاکرات منتشر نکردند و خبری از پیشرفت ملموس در مسیر کاهش تعرفه‌ها ارائه نشد.
اظهارنظر ترامپ درباره مذاکرات
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، نیز شب گذشته در پیامی در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» ضمن ستایش این گفت‌وگوها نوشت: «مذاکره بسیار خوبی با چین در سوئیس داشتیم. درباره مسائل بسیاری گفت‌وگو کردیم و بر سر موارد متعددی توافق شد.» وی افزود: «خواستار باز شدن بیشتر فضای اقتصادی چین برای شرکت‌های آمریکایی هستیم، چراکه این به نفع هر دو کشور خواهد بود. پیشرفت زیادی حاصل شد!»
مذاکرات ژنو پس از هفته‌ها تنش فزاینده ناشی از تصمیم دونالد ترامپ برای اعمال تعرفه‌های سنگین بر واردات چین و پاسخ متقابل پکن برگزار می‌شود. این جنگ تجاری که حجم تبادلات سالانه آن به حدود ۶۰۰ میلیارد دلار می‌رسد، منجر به اختلال در زنجیره‌های تأمین جهانی، بی‌ثباتی در بازارهای مالی و تشدید نگرانی‌ها از رکود اقتصادی گسترده شده است. به گفته شاهدان عینی، هیات‌های دو کشور در دور اول مذاکرات که برگزار شد پس از استراحت ناهار بار دیگر به محل اقامت سفیر سوئیس بازگشتند. این نشست که از ساعت ۱۰ صبح آغاز شده بود، در دو نوبت برگزار شد. اسکات بیسِنت و جیمیسون جریر در مسیر ورود به محل نشست، با لبخند از خبرنگاران عبور کردند اما از پاسخگویی به سؤالات خودداری نمودند. در همین حال، کاروان خودروهای ون مرسدس با شیشه‌های دودی که حامل هیات چینی بود، از هتل محل اقامت آن‌ها در حاشیه دریاچه ژنو خارج شد.
اختلافات ساختاری بر سر مدل اقتصادی چین
آمریکا خواهان کاهش کسری تجاری ۲۹۵ میلیارد دلاری خود با چین است و از پکن می‌خواهد تا از مدل اقتصادی صادرات‌محور خود فاصله بگیرد و سهم بیشتری در مصرف جهانی ایفا کند؛ تغییری که نیازمند اصلاحات داخلی حساس در چین است. در مقابل، پکن اقدامات آمریکا را دخالت در امور داخلی خود تلقی کرده و از واشنگتن خواسته است تا علاوه بر کاهش تعرفه‌ها، شفاف‌سازی کند که از چین خواهان خرید چه کالاهایی است و همچنین چین را به‌عنوان یک شریک برابر در صحنه جهانی به رسمیت بشناسد.
واکنش‌ها به مذاکرات ژنو
خبرگزاری رسمی چین (شین‌هوا) در گزارشی نوشت: «استفاده بی‌پروای ایالات متحده از تعرفه‌ها، موجب بی‌ثباتی نظام اقتصادی جهانی شده است، اما این مذاکرات را گامی مثبت و ضروری برای حل اختلافات و جلوگیری از تشدید بیشتر تنش‌ها می‌دانیم.» در ادامه این گزارش آمده است: «چه راه آینده بر مبنای گفت‌وگو باشد و چه بر پایه تقابل، یک چیز روشن است: عزم چین برای محافظت از منافع توسعه‌ای خود تزلزل‌ناپذیر باقی می‌ماند و موضع آن در حمایت از نظم اقتصادی و تجاری جهانی ثابت است.»
چین: آمریکا خواهان مذاکره است
هوا چون‌یینگ، معاون وزیر امور خارجه چین، صبح جمعه و پیش از آغاز مذاکرات، تأکید کرد که پکن اطمینان کامل به توان مدیریت بحران تجاری با واشنگتن دارد. وی ضمن اعلام عدم تمایل چین به درگیری تجاری، تأکید کرد که اگر شرایط اقتضا کند، چین آماده مقابله با واقعیت خواهد بود و از هیچ رویارویی واهمه ندارد. وی افزود: «چین جنگ نمی‌خواهد، اما مردم چین توان تحمل شرایط دشوار را دارند و ما با اعتماد به نفس کامل در مذاکرات حضور می‌یابیم.» سخنگوی سفارت چین در واشنگتن نیز اعلام کرد که پکن پس از بررسی دقیق اطلاعات ارائه‌شده از سوی آمریکا و به درخواست این کشور، با مذاکره موافقت کرده است. وی تأکید نمود که چین به‌صورت قاطع با سوءاستفاده واشنگتن از تعرفه‌ها مخالف است، از حقوق خود و اصول سازمان تجارت جهانی دفاع می‌کند و خواستار گفت‌وگوی برابر و محترمانه بر مبنای منافع مشترک است. همچنین یادآور شد که چین هرگز زیر بار سخن و عمل متناقض آمریکا نخواهد رفت و از مواضع اصولی خود کوتاه نمی‌آید.
هم‌زمان با این تحولات، دونالد ترامپ جمعه گذشته در پیامی در شبکه اجتماعی خود اعلام کرد که تعرفه ۸۰ درصدی بر کالاهای چینی را «مناسب» می‌داند و این تصمیم را به وزیر خزانه‌داری واگذار کرده است. این میزان، کاهش چشم‌گیری نسبت به تعرفه فعلی ۱۴۵ درصدی است اما همچنان سطحی بالاتر از میزان مورد انتظار تحلیل‌گران بازار به شمار می‌رود. در پیامی دیگر، ترامپ تأکید کرد که «توافق‌های تجاری متعدد در راه است» و همه آن‌ها بهتر از قبل خواهند بود. او همچنین خواستار باز شدن بازار چین بر روی محصولات آمریکایی شد و تأکید کرد که بازارهای بسته دیگر کارآمد نیستند. با وجود همه این تحولات، تحلیل‌گران اقتصادی بعید می‌دانند که مذاکرات ژنو به یک توافق جامع منتهی شود. جمیسون گریر گفته است که هدف فعلی این مذاکرات، ایجاد ثبات و زمینه‌سازی برای پیشرفت‌های آتی است. بر اساس آخرین داده‌ها، صادرات آمریکا به چین در سال ۲۰۲۴ به ۱۴۳.۵ میلیارد دلار رسید، در حالی که واردات از چین بالغ بر ۴۳۸.۹ میلیارد دلار بوده است؛ موضوعی که یکی از محورهای اصلی اختلاف تجاری میان دو کشور محسوب می‌شود.