بسیاری از کارشناسان بر این باورند که توسعه مکانیزاسیون کشاورزی در کاهش ضایعات محصولات کشاورزی، پایداری تولید و امنیت غذایی نقش بسزایی دارد.
توسعه مکانیزاسیون یکی از مهمترین چالشهای پیش روی بخش کشاورزی، افزایش بهرهوری و کاهش ضایعات محصولات است که متاسفانه فرسودگی ماشینآلات و تراکتور از علل اصلی ضایعات بالای محصولات محسوب میشود که بنا بر آمار اعلامی فائو ۳۰ تا ۳۵ درصد محصولات کشاورزی به هدر میرود.
در شرایط امروز جهان که چالشهایی همچون تغییرات اقلیمی، محدودیت منابع و افزایش ضایعات غذایی وجود دارد، توسعه صنایع تبدیلی و تکمیلی به عنوان حلقه پیوند میان تولیدکننده و مصرفکننده نقش تعیینکننده در پایداری نظام غذایی و حفظ امنیت غذایی کشور دارد.
غلامرضا گل محمدی رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی میگوید: استفاده از ضایعات و کاهش هدررفت ۲۰ تا ۳۰ درصد به ۱۰ درصد، تولید حداقل به ۱۴۵ میلیون تن محصولات کشاورزی در کشور میرسد که با توجه به چالشهای موجود در امنیت غذایی در ارتقا این بخش بسیار کمککننده است.
با توجه به اهمیت خودکفایی محصولات اساسی و کاهش وابستگی به آن سوی مرزها، توسعه مکانیزاسیون در ارتقای بهرهوری تولید و کاهش ضایعات نقش بسزایی دارد.
هدررفت سالانه ۳۵ درصد محصولات کشاورزی از مزرعه تا سفره
عطاالله هاشمی عضو شورای هماهنگی تشکلهای بخش کشاورزی با اشاره به تأثیر توسعه و نوسازی مکانیزاسیون در بهرهوری تولید گفت: توسعه مکانیزاسیون در کشور برمبنای میزان تراکتور میسنجند، درحالیکه بحث مکانیزاسیون گسترده است و شامل دستگاههای کاشت، داشت، برداشت و کمباین در تمامی زیر بخشهای زراعت، دامداری، دام و طیور، باغبانی و شیلات را شامل میشود.
به گفته وی، با توجه به شرایط تحریم، از مکانیزاسیون روز دنیا عقب هستیم، درحالیکه مکانیزاسیون پایه و اساس اصلی تولید محسوب میشود.
هاشمی ادامه داد: توسعه مکانیزاسیون در آمادهسازی زمین، کاشت بذر، کوددهی، سمپاشی مواردی هستند که در افزایش درآمد کشاورزان و تولید محصولات کشاورزی مؤثر باشد که در بخش اعظم نتوانستیم به استانداردهای جهانی برسیم و کماکان مشکلاتی داریم.
عضو شورای تشکلهای بخش کشاورزی با بیان اینکه سالانه ۳۰ تا ۳۵ درصد محصولات کشاورزی به هدر میرود، گفت: با تقویت بنیه مالی کشاورزان، امکان ارتباط با تحقیقات و یافتهها و دستگاههای بروز تولید دنیا و در کنارش تقویت علمی کارخانههای دستگاههای مکانیزاسیون همه دست به دست هم دادند تا مکانیزاسیون به ضریب مدنظر در کشور برسد و از طرفی توسعه مکانیزاسیون در کاهش ضایعات نقش بسزایی دارد.
کاهش ضایعات محصولات کشاورزی گامی برای دستیابی به خودکفایی محصولات اساسی
علیقلی ایمانی مدیرعامل بنیاد ملی گندمکاران گفت: تراکتور تولیدی فعلی مصرف سوخت از سنوات قبل بیشتر است که این امر بدان معناست که مکانیزاسیون کارایی لازم برای کاهش ضایعات ندارد.
به گفته وی، امروزه دنیا به تراکتور برنامه میدهد تا مصرف سوخت کاهش یابد و در عملیات زراعی به دلیل وجود برخی دنباله بندها موفق عمل میکند، اما به تازگی کشاورزی خاکورزی در کشور استفاده میشود که در تمامی اراضی امکانپذیر نیست و تنها در اراضی که شرایط مساعدی دارند، استفاده میشود.
ایمانی ادامه داد: با وجود کمباینهای قدیمی در مزارع شاهد ۷ تا ۸ درصد ریزش هستیم، درحالیکه متوسط ریزش دنیا به ۲ درصد نمیرسد چراکه در بحث مکانیزاسیون به دلیل ضعف در ارتباط دنیا مشکلاتی در تکنولوژی و بومیسازی دانش دنیا دارد.
مدیرعامل بنیاد ملی گندمکاران با بیان اینکه کاهش ضایعات محصولات کشاورزی در بهرهوری تولید و رسیدن به خودکفایی نقش موثری دارد، افزود: با کاهش ریزش کمباین به متوسط دنیا و همچنین کاهش ریزش حملونقل از طریق کشیدن چادر روی بار و اصلاح جاده بین مزارع، بهرهوری تولید افزایش مییابد.
وی با بیان اینکه از مزرعه تا سفره مردم ۳۰ تا ۳۵ درصد ضایعات داریم، گفت: بنا بر آمار سالانه ۱۳۰ میلیون تن محصولات کشاورزی تولید میشود که کاهش میزان ضایعات در خودکفایی نقش موثری دارد که این موضوع با فراهم کردن زیرساخت دستیافتنی است.
توسعه مکانیزاسیون در کشاورزی، رکن بنیادین امنیت غذایی است؛ زیرا با افزایش بهرهوری، کاهش ضایعات، بهینهسازی مصرف منابع و تقویت پایداری اقتصادی، مسیر دستیابی به خودکفایی و امنیت غذایی پایدار را هموار میکند.