رئیس جدید ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز در سال‌های ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۶ نیز در این سمت قرار داشت و این تجربه انتظارات جهت تهیه یک برنامه جامع پنج‌ساله برای مبارزه با قاچاق، موضوع بند (خ) ماده (۸۵) قانون برنامه هفتم پیشرفت را بالا برده است. برآوردهای آماری نشان می‌دهد که از سال ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۳، میزان مجموع قاچاق ورودی و خروجی ۱۲۷ درصد افزایش یافته است که ضرورت تحول در مبارزه با این پدیده را نشان می‌دهد. رویکرد رئیس جدید ستاد «تشویق تجارت قانونی» است که به همین منظور، اصلاح مفادی از قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز که این غرض را نقض می‌کند، اجتناب‌ناپذیر است.
رئیس‌جمهور در تاریخ ۳۰ مهر ۱۴۰۴ طی حکمی حبیب‌الله حقیقی را به عنوان «نماینده ویژه رئیس‌جمهور در ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز» منصوب کرد. حبیب‌الله حقیقی رئیس جدید ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز، در بین سال‌های ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۶ نیز رئیس این ستاد بوده است که مجدداً در تاریخ ۶ آبان ۱۴۰۴ مراسم معارفه ایشان برگزار شد.
لزوم مسئله‌شناسی پدیده قاچاق با بهره‌مندی نخبگان

تجربه پیشین «حبیب‌الله حقیقی» در ریاست ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز، انتظارات از ایشان برای تهیه «برنامه جامع پنج‌ساله مبارزه با قاچاق کالا و ارز با هدف کاهش سالانه حداقل ۱۵ درصد قاچاق کالا به تفکیک دستگاه‌های اجرایی» موضوع بند (خ) ماده (۸۵) قانون برنامه هفتم پیشرفت را بالا می‌برد.

همچنین بخوانید:

شمارش معکوس برای انفجار بمب اتم در بازار دلار

همانطور که در حکم رئیس‌جمهور تصریح شده است، رئیس جدید ستاد مبارزه با قاچاق باید به «مسئله‌شناسی دقیق موضوع قاچاق» و «آسیب‌شناسی فرآیندها و روش‌های موجود در کلیه حوزه‌های مرتبط» بپردازد؛ بنابراین یکی از ملاحظات تهیه برنامه یادشده، بررسی مجدد پدیده قاچاق کالا و ارز است.

همچنین بخوانید:

تراستی‌ها؛ مسیر پرابهام فروش نفت و ارزهایی که برنگشت

از طرف دیگر همانطور که در حکم رئیس‌جمهور تصریح شده است «ارائه راهکارهای مناسب در راستای قطع زمینه‌های قاچاق کالا و ارز با استفاده از ظرفیت نخبگان»، یکی از ملاحظاتی است که باید مدنظر رئیس این ستاد جهت تهیه برنامه یادشده قرار بگیرد؛ به همین منظور انتظار می‌رود برنامه تهیه شده انتشار عمومی یابد تا فرصت اظهارنظر نخبگان نیز فراهم گردد.
لزوم ارزیابی اقدامات پیشین جهت تهیه برنامه جدید مبارزه با قاچاق

برآورد آمارهای قاچاق نشان می‌دهد که از سال ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۳، ارزش قاچاق کل ۱۲۷ درصد افزایش یافته است که نشان می‌دهد آسیب‌شناسی اقدامات پیشین جهت مبارزه با قاچاق کالا و ارز باید مورد ارزیابی قرار بگیرد و در همین راستا برنامه تحولی توسط رئیس جدید ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز ارائه شود.

آمار قاچاق کالا و ارز

همچنین بخوانید:

تراستی‌ها؛ مسیر پرابهام فروش نفت و ارزهایی که برنگشت

گفتنی است برآورد حجم قاچاق در سال ۱۴۰۳ جهت انجام تکلیف بند (خ) ماده (۸۵) قانون برنامه پنج‌ساله هفتم پیشرفت یا تهیه «برنامه جامع پنج‌ساله مبارزه با قاچاق کالا و ارز» انجام گرفته است. از آنجا که بخش قابل توجهی از آمار و اطلاعات مورد نیاز به ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز واصل نگردیده است، تخمین حجم قاچاق بر اساس روش میمیک انجام شد.

ضروری است پس از دستیابی به آمار و اطلاعات مورد نیاز، این برآورد با روش شکاف عرضه و تقاضا نیز باید انجام شود تا امکان مقایسه آمار قاچاق در سال ۱۴۰۳ با سال‌های گذشته فراهم گردد.

تسهیل تجارت با اصلاح قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز

یکی از رویکردهای رئیس جدید و مجرب ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز جهت دستیابی به اهداف مدنظر در برنامه هفتم پیشرفت که در مراسم معارفه نیز به آن تأکید شد «اصلاح فرآیندهای تجاری» و «تشویق تجارت قانونی» است. اکنون پس از گذشت ۱۲ سال از تصویب قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز و اصلاحیه‌های بعدی، لزوم بازبینی این قانون همچنان اجتناب‌ناپذیر است؛ چراکه برخی از مفاد آن، نقض غرض برای تسهیل تجارت رسمی است.