بر اساس گزارش مرکز آمار، خالص اشتغال در سال اول دولت چهاردهم منفی شده است. در تابستان امسال تعداد جمعیت شاغل کشور ۲۴ میلیون و ۹۵۸ هزار نفر بوده که نسبت به تابستان سال ۱۴۰۳ (فصل پایانی عملکرد دولت سیزدهم) ۱۷۱ هزار نفر کمتر شده است. بر این اساس نتیجه عملکرد دولت چهاردهم در حوزه اشتغالزایی تاکنون منفی بوده است.
این در حالی است که طبق اطلاعات مرکز آمار، دولت سیزدهم موفق‌ترین دولت در زمینه اشتغالزایی بود. در ۳ سال دولت سیزدهم (تابستان ۱۴۰۰-تابستان ۱۴۰۳) جمعیت شاغلان کشور یک میلیون و ۷۲۴ هزار نفر بیشتر شد که به معنای افزایش یک میلیون و ۷۲۴ هزار نفری خالص اشتغال در دولت سیزدهم است. بر این اساس، متوسط سالانه خالص اشتغالزایی در دولت سیزدهم ۵۷۴ هزار نفر و متوسط فصلی آن ۱۴۳ هزار نفر بوده است.
این در حالی است که متوسط سالانه خالص اشتغالزایی در دولت حسن روحانی ۱۶۷ هزار نفر و در دولت محمود احمدی‌نژاد ۲۵۰ هزار نفر بود. هم‌اکنون طبق آخرین آمار، خالص اشتغالزایی سال اول دولت پزشکیان منفی ۱۷۱ هزار نفر شده است؛ بنابراین دولت چهاردهم تاکنون ضعیف‌ترین کارنامه را در زمینه اشتغالزایی در ۲ دهه اخیر داشته است.
طبق آمار مذکور، دولت شهید رئیسی موفق‌ترین دولت ایران در زمینه اشتغالزایی بوده و پس از آن دولت احمدی‌نژاد قرار دارد. دولت‌های روحانی و پزشکیان هم ضعیف‌ترین کارنامه را به جای گذاشته‌اند.
بر اساس تعریف، «خالص اشتغال» به مجموع اشتغالزایی صورت گرفته در دوره مورد نظر منهای شاغلانی گفته می‌شود که در همین دوره از گروه جمعیت شاغلان خارج شده‌اند که افراد بیکار شده، افراد بازنشست شده و افراد فوت شده را شامل می‌شود. از کسر تعداد شاغلین در دو مقطع از هم خالص اشتغال به دست می‌آید؛ به عبارت دیگر، این شاخص بیان می‌کند در فاصله این دو زمان چه تعداد شغل به وجود آمده و به جمعیت شاغل افزوده شده، یا اینکه چه تعدادی شغل از بین رفته است.

دولت سیزدهم چگونه اشتغالزایی را رونق داد؟
اولین اقدام دولت سیزدهم، واکسیناسیون عمومی کرونا و نجات اقتصاد از مهلکه قرنطینه‌های هزینه‌ساز بود. این اقدام باعث شد خطر از بین رفتن میلیون‌ها شغل در پی ورشکستگی ناشی از تعطیلی طولانی‌مدت کسب‌وکارها برطرف شود.
اقدام دیگر دولت سیزدهم حذف مجوزهای دست‌وپاگیر از فرآیند شروع کسب‌وکار بود. این اقدام باعث شد مدت‌زمان اخذ مجوزهای لازم برای بسیاری از کسب‌وکارها طبق اظهارات مسئولین امر از چندین ماه به چند روز کاهش یابد. تسهیل فضای کسب‌وکار موضوعی بود که دولت روحانی هیچ‌گاه آن‌چنان که باید اقدامی برای آن نکرد تا در این موضوع هم همچون صدها موضوع دیگر، رفع تمام عقب‌ماندگی‌ها بر عهده دولت سیزدهم باشد. دولت پزشکیان هم متاسفانه در یک سال اخیر روند تسهیل صدور مجوزها را کنار گذاشته شده است.
احیای واحدهای تولیدی راکد و نیمه تعطیل هم دیگر اقدام دولت سیزدهم بود که به کاهش بیکاری انجامید اما در دولت چهاردهم این اقدام موفق هم کنار گذاشته که با تذکر رهبر معظم انقلاب هم مواجه شده است.
اما در کنار این اقدامات، مهم‌ترین سیاستی که باعث رونق تولید و اشتغال در دولت سیزدهم شد، تمرکز دولت بر رفع مشکلات تولید داخل بود. این در حالی است که دولت‌های روحانی و پزشکیان با کنار گذاشتن کامل سیاست‌های حمایت از تولید داخل، وقت خود را صرفاً صرف مذاکره با آمریکا کرده‌اند. در یک سال اخیر همچون ۸ سال دولت حسن روحانی، هیچ اقدام حائز اهمیتی در حوزه حمایت از تولید داخل انجام نشده و ۱۰۰ درصد تمرکز دولت بر مذاکرات بوده که آن هم با بدعهدی آمریکا به نتیجه نرسیده است.

همچنین بخوانید:

بودجه ۱۴۰۵؛ استراتژی اشتغال یا نسخه تعمیق رکود؟