یک علامت سؤال بزرگ در عملکرد توانیر و شرکتهای توزیع برق وجود دارد؛ چرا برنامههای اعلامی قطع برق، با آنچه اتفاق میافتد، هماهنگی کافی را ندارد؟ چرا صنعت برق کشور از تنظیم یک برنامه ساده برای اعمال قطعیهای برنامهریزیشده برق هم عاجز است...
یک علامت سؤال بزرگ در عملکرد توانیر و شرکتهای توزیع برق وجود دارد؛ چرا برنامههای اعلامی قطع برق، با آنچه اتفاق میافتد، هماهنگی کافی را ندارد؟ چرا صنعت برق کشور از تنظیم یک برنامه ساده برای اعمال قطعیهای برنامهریزیشده برق هم عاجز است؟
به گزارش تسنیم، طبق اعلام معاون وزیر نیرو در امور برق و انرژی، متوسط دمای هوای بهار امسال، نسبت به سالهای قبل، ۴ تا ۶ درجه افزایش یافته و این گرمای تابستانی در میانه بهار، موجب افزایش مصرف برق بیش از پیشبینیها شده است،
ازاینرو، قطعیهای برنامهریزیشده برق بسیار زودتر از پیشبینیها آغاز شده است و در حالی که انتظار میرفت امسال قطعیهای برنامهریزیشده ناشی از کسری تولید نسبت به میزان تقاضا از میانه خردادماه آغاز شود، از میانه فروردینماه، شاهد اعمال قطعیهای برنامهریزیشده برق هستیم.
غافلگیری صنعت برق از افزایش دمای هوای فروردینماه و بهمدار آمدن کولرهای گازی در برخی شهرهای جنوبی از میانه فروردین، به پیشیگرفتن قطعیها از برنامههای زمانبندیشده منجر شد، بهطوری که قطعیهای بیبرنامه در نخستین ماه سال، کلافگی مردم را در پی داشت و بعد از آن مدیرعامل شرکت توانیر، از مردم عذرخواهی کرد.
این انتظار از شرکت توانیر و وزارت نیرو وجود داشت که سریعاً طی روزهای بعدی، برنامههای تأمین و توزیع برق را بهگونهای بهروزآوری کنند که قطعیها کاهش یابد و متوقف شود و با شروع پیک فصل گرم امسال، دوباره شاهد اعمال خاموشیهای برنامهریزیشده باشیم؛ اما در کمال تعجب، نهتنها قطعیهای برق متوقف نشد، بلکه توانیر قطعیهای برق را که از ابتدای فصل گرم باید برنامهریزی و اعمال میشد، در ادامه قطعیهای فروردینماه در دستور کار قرار داد و در یکاقدام عجیبتر، کلانشهرهایی چون تهران را از برنامههای قطعی برق معاف و شهرستانها و شهرهای کوچک را در فشار قطعی برق قرار داد، شاید با این تصور که رضایت مردم در کلانشهرها، موجب فشار کمتر به وزارت نیرو میشود.
رسانهها پردهها را کنار زدند
اما در پی اطلاعرسانی خبرگزاری تسنیم و ورود رسانهها به موضوع رسیدن سطح قطعیهای برق در شهرستانها و شهرهای کوچک به ۴ ساعت، شرکت توانیر تصمیم گرفت قطعیهای برنامهریزیشده برق را در شهر تهران و سایر کلانشهرها نیز اجرایی کند. بهموجب این تصمیم، پیشبینی میشود که فشار قطعیهای برق در شهرهای کوچکتر کاهش یابد و بهعبارتی یک عدالت نسبی در خاموشیهای تحمیلی به مردم ایجاد شود.
اما همچنان یک گلایه جدی و یک علامت سؤال بزرگ در عملکرد توانیر و شرکتهای توزیع برق وجود دارد و آن این است؛ چرا برنامههای اعلامی قطع برق، با آنچه اتفاق میافتد، هماهنگی کافی را ندارد؟ چرا صنعت برق کشور از تنظیم یک برنامه ساده برای اعمال قطعیهای برنامهریزیشده برق هم عاجز است؟
عدم اطلاعرسانی درست از زمان قطع برق
طبق گزارشهای مردمی، اغلب برنامههای اعلامی قطعی برنامهریزیشده برق، با آنچه اعمال میشود، منافات دارد و مردم نمیتوانند نسبت به کاهش آثار سوء قطع برق در زندگیشان بهخاطر بیخبری از زمان قطع و وصل برق، برنامهریزی کنند. گیر کردن در آسانسورها، ماندن پشت دربهای برقی همچون پارکینگها، قطع آب در میانه روز در شرایط نامناسب بهخاطر قطع برق پمپ ساختمان و… مشکلاتی در ظاهر ساده، اما جدی برای زندگی روزانه مردم ایجاد کرده است.
در برخی شهرستانها، علاوه بر قطعی همزمان آب با برق، قطعی آنتن موبایلها و شبکه تلفن هم گزارش شده و مشکلات روزانه مردم را تشدید کرده است.
سخنگوی ساکت صنعت برق! سؤالات را در رسانه میپرسیم!
ازآنجایی که شرکت توانیر، پاسخگویی به سؤالات خبرنگاران را در سال ۱۴۰۴ بهطور کامل متوقف کرده است و مدیرعامل این شرکت که عنوان سخنگویی صنعت برق را یدک میکشد، حاضر به حضور در جمع خبرنگاران و برگزاری نشست خبری برای پاسخگویی نیست، اینجا این سؤالها را مطرح میکنیم؛ چرا برنامههای قطعی برنامهریزیشده برق، با آنچه اتفاق میافتد، همخوانی ندارد؟ و این عدم توان مدیریت خاموشیها، از چه کمبودی نشئت میگیرد؟
شکایت برخی مشترکان از مغایرت با ساعات اعلامی
با افزایش دما و بالا رفتن مصرف برق در تهران، بار دیگر مسئله ناترازی در تأمین برق مطرح شده و اعمال خاموشی در برخی مناطق پایتخت آغاز شده است اما برخی مشترکان از مغایرت وقوع خاموشی با ساعت اعلامی شکایت دارند.
به گزارش ایسنا، ناترازی برق به معنای ناتوانی شبکه در تأمین میزان برق موردنیاز مصرفکنندگان در برخی ساعات خاص روز است؛ وضعیتی که معمولاً در ماههای گرم سال و همزمان با بالا رفتن مصرف وسایل سرمایشی بروز میکند.
به دنبال این شرایط، شرکت توزیع نیروی برق تهران بزرگ از آغاز برنامههای محدودیت برق در سطح شهر خبر داده است. با این حال، برخی شهروندان گزارش دادهاند که خاموشیها دقیقاً مطابق با برنامه اعلامشده نیست. برخی میگویند در زمانهای اعلامی برقشان قطع نمیشود و برخی دیگر از خاموشیهایی در ساعات غیرمنتظره گلایه دارند.
سمیرا رضایی – مدیر روابط عمومی شرکت توزیع نیروی برق تهران بزرگ، در واکنش به این گزارشها به ایسنا گفت: اعمال محدودیت برای مشترکان برق شهر تهران دقیقاً مطابق با ساعات اعلامشده صورت میگیرد. بدیهی است چنانچه مشترکی در ساعاتی غیر از ساعات اعلامشده دچار خاموشی شود، این امر به دلیل حوادث فنی طبیعی شبکه است.
او تأکید کرد که این شرکت تلاش دارد تا عدالت در توزیع خاموشیها رعایت شود و افزود: شرکت توزیع نیروی برق تهران بزرگ به مشترکان خود اطمینان میدهد محدودیتهای ناشی از ناترازی انرژی در حوزه برق پایتخت در تمام سطح شهر به صورت یکسان و دقیقاً مطابق با ساعات اعلامشده در درگاههای اطلاعرسانی است.
به گفته وی بدیهی است مراکز حساس همچون بیمارستانها در برنامه اعمال محدودیت قرار ندارند.
با تداوم روند افزایشی مصرف و پیشبینی تداوم گرما در هفتههای پیش رو، به نظر میرسد مدیریت مصرف برق در کنار پایبندی به برنامههای اعلامی، کلید عبور از این دوره پرمصرف باشد.
مردم کلافه از بیپاسخی مسئولان توانیر
به گزارش اقتصاد معاصر؛ در روزهای اخیر، گزارشهای متعددی از قطعی برق در شهرستانهای مختلف استان تهران مخابره شده است؛ قطعیهایی که نه فقط بیبرنامه و ناگهانی هستند، بلکه بدون اطلاع قبلی رخ میدهند و باعث سردرگمی گسترده شهروندان شدهاند.
در پی تماس خبرنگار ما با مسئولان مربوطه تنها توضیح ارائه شده، «ناترازی مصرف و تولید برق» عنوان شد و تاکید شد که این ناترازی میتواند منجر به قطعیهای حتی خارج از برنامه در طول روز شود. با این حال، توضیحی درباره برنامه مشخص برای مدیریت این ناترازی یا زمانبندی قطعیها داده نشد.
نکته قابل توجه آن است در شرایطی که بخش قابل توجهی از مردم با مشکلات ناشی از قطعی ناگهانی برق روبهرو هستند، مسئولان ارشد وزارت نیرو از جمله مصطفی رجبی مشهدی، سخنگوی صنعت برق، حاضر به پاسخگویی نیستند. خبرنگار ما طی چندین نوبت تلاش برای گفتوگو با وی، با عدم برگزاری نشست خبری و همچنین بیپاسخ ماندن تماسهای تلفنی مواجه شد؛ امری که با اصول شفافسازی، پاسخگویی و مسئولیتپذیری در تضاد کامل است.
در این میان، فقط فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت چهاردهم در نشست خبری اظهار داشت که متاسفانه ناترازیها واژهای هست که خود دولت هم دوست ندارد آن را استفاده کند ولی ما گریزی از واقعیت نداریم؛ باید واقعیت را پذیرفت.
این مقام مسئول افزود: «دولت با ناترازیهای متعددی مواجه هست و طبیعتاً برای اینکه بتواند مشکل را حل بکند به زمان نیاز دارد.»
این در حالی است که در سالهای گذشته، وزارت نیرو وعده داده بود با بهکارگیری ابزارهای مدیریت هوشمند مصرف و توسعه ظرفیت تولید، مشکل ناترازی حل شود اما آنچه امروز در عمل دیده میشود، نه فقط گرهگشای مسئله نیست، بلکه ابهامات تازهای را در خصوص میزان آمادگی صنعت برق کشور برای تابستان پیش رو ایجاد کرده است.
وعدههایی که هیچوقت عملی نشد
وزارت نیرو در مهرماه سال گذشته و پایان تابستان از برنامهریزی برای آغاز ۱۴ مگاپروژه خبر داده بود تا در تابستان سال جاری بحران خاموشی وجود نداشته باشد.
این ۱۴ مگاپروژه شامل احداث نیروگاههای حرارتی، انجام بهموقع و کامل تعمیرات نیروگاهها، ارتقا و رفع محدودیت واحدهای نیروگاهی موجود، احداث نیروگاههای تجدیدپذیر، استفاده از حداکثر تولید برق نیروگاههای صنایع و نفت، تأمین سوخت نیروگاههای حرارتی و تولید کامل نیروگاههای برقابی، توسعه و رفع محدودیت از شبکههای برق کشور، هوشمندسازی شبکه و نصب کنتورهای هوشمند، مدیریت مصرف و بهینهسازی، توسعه تبادلات برونمرزی برق، جمعآوری مراکز غیرمجاز استخراج رمزارز و انشعابهای غیرمجاز، استفاده حداکثری از قابلیتهای شبکه، جلب سرمایهگذاری در سمت عرضه و تقاضای برق و تأمین منابع مالی و پیگیری الزامات موردنیاز بود تا با اجرای بهموقع و دقیق همه آنها، اوج بار سال جاری با موفقیت سپری شود.
با این حال در حال حاضر، هیچکدام تحقق پیدا نکرده و کشور زودتر از سالهای گذشته با بحران خاموشی مواجه شد.
از سوی دیگر، عدم اطلاعرسانی دقیق درباره زمان و محدوده قطعیها، برنامهریزی روزانه شهروندان و کسبوکارها را با چالش جدی مواجه کرده است. بسیاری از ساکنان شهرهای حومه تهران مانند شهریار، پاکدشت، اسلامشهر و دماوند گزارش دادهاند که قطعیهای چندساعته برق، آن هم بدون هشدار قبلی، باعث اختلال در امور روزمره، آسیب به تجهیزات برقی و نارضایتی گسترده شده است.
با توجه به پیشبینی رشد مصرف برق در ماههای آینده و استمرار روند فعلی، انتظار میرود وزارت نیرو هر چه سریعتر نسبت به تنویر افکار عمومی، ارائه برنامه شفاف قطعیها و پاسخگویی منظم به رسانهها اقدام کند. در غیر این صورت، بیاعتمادی عمومی نسبت به سیستم مدیریت انرژی کشور بیش از پیش افزایش خواهد یافت.
از اختلال در زندگی روزمره تا افزایش هزینههای تولید
خاموشیهای گسترده در کشور، زندگی روزمره مردم و فعالیت واحدهای صنعتی و بخش کشاورزی را با اختلال مواجه کرده است. کارشناسان انرژی هشدار میدهند این مشکل تنها ناشی از افزایش مصرف نیست، بلکه نشاندهنده ضعفهای ساختاری در شبکه توزیع و کمبود سرمایهگذاری در زیرساختهای انرژی کشور است.
به گزارش خبرگزاری میزان، افزایش ناگهانی قطعیهای برق در سراسر کشور در هفتههای اخیر، به معضلی جدی تبدیل شده است.
برخلاف چند سال گذشته که خاموشیها عمدتاً محدود به تابستان بود، از سال قبل خاموشیها در پاییز و زمستان نیز ادامه پیدا کرد و امسال نیز از اوایل بهار شاهد قطعیهای مکرر هستیم که این موضوع نشاندهنده آن است که شبکه برق کشور حتی در فصولی که مصرف در اوج قرار ندارد نیز با فشار مضاعف مواجه است.
گزارشهای میدانی از شهرهای کوچک و بزرگ حاکی از آن است که برخی از قطعیهای برق بین ۲ تا ۴ ساعت ادامه دارد که اغلب این قطعیها بدون اعلام قبلی بوده و زندگی روزمره مردم و فعالیت کسبه را با مشکلات جدی مواجه کرده است.
پس از تشدید خاموشیهای با برنامه و بیبرنامه در شهرستانهای اطراف تهران و دیگر شهرها، خاموشیهای برنامهریزی شده از روز گذشته به شهر تهران بازگشت.
این در حالی است که مسئولان، افزایش دمای ناگهانی و رشد مصرف را دلیل اصلی این قطعیها عنوان میکنند، اما کارشناسان انرژی معتقدند مشکل اصلی تنها افزایش مصرف نیست. بلکه چالشهای زیرساختی نیز یکی از عوامل تشدیدکننده قطعیهای مکرر برق است.
البته وزیر نیرو پیشبینی کرده است که با اجرای برنامههای در دست اقدام و همکاری وزارت نفت در تأمین سوخت لازم برای نیروگاهها، زمستان امسال را بدون خاموشی سپری کنیم و از سویی تا تابستان سال ۱۴۰۵، ناترازی برق مدیریت و برطرف شود.
قطعیهای برق پیامدهای سنگینی برای صنایع کشور به همراه دارد. در کارخانههای تولیدی و صنعتی، هرگونه وقفه در تأمین برق موجب توقف خطوط تولید، کاهش بهرهوری و افزایش هزینههای عملیاتی میشود.
این مشکل بهویژه برای صنایع انرژیبر مانند فولاد، سیمان و پتروشیمی که نیازمند برق پایدار هستند، مشکلات فراوانی ایجاد کرده است. برخی واحدهای صنعتی مجبور به استفاده از ژنراتورهای دیزلی شدهاند که هزینه تولید را به شدت افزایش داده است.
در شهرهای صنعتی برخی از واحدهای تولیدی نیز مجبور به کاهش ساعات کاری شدهاند.
مدیر یک کارخانه تولیدی در این باره به میزان میگوید که در هفته گذشته ۲ بار با قطعی برق مواجه شده که هر بار توقف خط تولید و خسارت مالی قابل توجهی به همراه داشته است.
قطعیهای مکرر برق، کشاورزان را نیز با چالشهای جدی مواجه کرده است. قطعی برق موجب اختلال در عملکرد پمپهای آب و سیستمهای آبیاری تحت فشار شده که نتیجه آن کاهش رطوبت خاک و تنش آبی برای محصولات است.
یک کشاورز در ورامین به خبرنگار میزان گفت: در روزهای اخیر، بهدلیل قطعی برق، نتوانستهایم مزارع خود را بهموقع آبیاری کنیم و این موضوع کیفیت محصول را تحت تأثیر قرار داده است.
این وضعیت بهویژه برای محصولات استراتژیک مانند گندم و جو که در آستانه برداشت هستند، نگرانکننده است.
کارشناسان کشاورزی هشدار میدهند تداوم این روند میتواند در کوتاهمدت به کاهش تولید محصولات اساسی و در بلندمدت به تهدید امنیت غذایی کشور منجر شود.
صنایع کوچک و متوسط که سهم قابلتوجهی در اشتغالزایی دارند نیز از قطعیهای برق متضرر شدهاند. یک تولیدکننده لوازم خانگی که در مشهد کارخانه دارد به خبرنگار میزان میگوید بهدلیل قطعیهای مکرر، نتوانسته است سفارشات خود را طبق برنامه زمانبندی شده تکمیل کند که این موضوع به اعتبار کسبوکارش لطمه زده است.
این وضعیت در بلندمدت میتواند به کاهش رقابتپذیری صنایع داخلی در بازارهای منطقهای منجر شود؛ کارشناسان اقتصادی هشدار میدهند تداوم این روند ممکن است موجبات کاهش سرمایهگذاری در بخش صنعت را فراهم آورد.
در حالی که قطعیهای اخیر نشاندهنده ضعفهای ساختاری در نظام انرژی کشور است، بهنظر میرسد حل این مشکل نیازمند عزم ملی و سرمایهگذاری کلان است.
امروزه، زندگی و فعالیتهای اقتصادی در غیاب برق غیرقابل تصور است. افزایش نفوذ برق در تمام بخشهای مصرف، از خانگی و صنعتی گرفته تا کشاورزی و خدمات، نشاندهنده اهمیت فزاینده این منبع انرژی در جهان است.
افزایش چشمگیر سهم برق در کل انرژی مصرفی جهان
در همین زمینه هاشم اورعی، کارشناس انرژی در گفتوگو با میزان اظهار کرد: جهان در حال حاضر در یک دوره گذار انرژی قرار دارد که با تغییرات اساسی در منابع و مصرف انرژی همراه است.
وی ادامه داد: یکی از مهمترین ویژگیهای این گذار، افزایش عمق نفوذ برق است به این معنا که سهم برق در کل انرژی مصرفی جهان بهطور پیوسته در حال افزایش است و نقش حیاتیتری در زندگی روزمره و فعالیتهای اقتصادی ایفا میکند.
این کارشناس انرژی با استناد به برخی آمارها در مورد روند افزایش تقاضا برای برق گفت: بر اساس پیشبینیها، تا ۲۵ سال دیگر که به عنوان پایان دوره گذار انرژی در نظر گرفته میشود، شاهد تغییرات چشمگیری در تقاضا حاملهای انرژی خواهیم بود.
اورعی معتقد است در حالی که تقاضا برای سوختهایی مانند زغال سنگ به سمت صفر میرود و تقاضا برای نفت و گاز نیز کاهش مییابد، تقاضا برای برق بهطور قابل توجهی افزایش مییابد و به حدود ۱.۶ برابر میرسد.
وی با بیان اینکه افزایش تقاضا برق ناشی از جایگزینی آن با سایر حاملهای انرژی است، عنوان کرد: این روند در بخشهای مختلف اقتصادی و زندگی روزمره قابل مشاهده است بهطور مثال گسترش خودروهای برقی باعث جایگزینی بنزین با برق میشود.
اورعی ادامه داد: همچنین وابستگی به برق در بخش خانگی بهطور فزایندهای افزایش یافته است. از شارژ تلفن همراه گرفته تا استفاده از لوازم خانگی و سیستمهای گرمایشی و سرمایشی، نیاز مستقیمی به برق دارد.
به گفته این کارشناس انرژی بخش صنعت به شدت به برق وابسته است. الکتروموتورها، پمپها و سایر تجهیزات صنعتی برای عملکرد خود به برق متکی هستند و پمپها و سایر تجهیزات کشاورزی نیز بهطور گستردهای برقی شدهاند.
ناترازی تولید و مصرف ادامه دارد
اورعی به بررسی دلایل تداوم خاموشیهای اخیر پرداخت و افزود: با توجه به آمار رسمی در ۱۴ اردیبهشت سال جاری، مصرف برق کشور نسبت به روز مشابه سال گذشته ۳۳ درصد افزایش یافته که معادل ۲۰ هزار مگاوات است و احتمال دارد ناترازی در پیک مصرف برق به ۲۴ هزار مگاوات هم برسد.
وی ۲ عامل اصلی «نبود مدیریت مصرف» و «شکاف تولید و تقاضا» را دلیل ناترازیهای برق عنوان کرد و توضیح داد: هیچ برنامه عملیاتی برای بهینهسازی مصرف اجرا نشده و از سویی در سال ۱۴۰۲ تقاضا سه برابر سریعتر از تولید رشد کرده است.
این کارشناس انرژی هشدار داد: با ادامه روند مصرف برق، قطعیهای برق در تابستان ۱۴۰۳ هم در بخش خانگی و هم صنعتی، کشاورزی و خدمات گستردهتر خواهد بود و این پیشبینی بر اساس آمار رسمی است، نه تحلیل شخصی.
اسفند ۳, ۱۴۰۴
اسفند ۲, ۱۴۰۴
بهمن ۱۴, ۱۴۰۴
بهمن ۱۰, ۱۴۰۴
آبان ۲۶, ۱۴۰۴
اسفند ۱۱, ۱۴۰۴
اسفند ۱۱, ۱۴۰۴
اسفند ۱۱, ۱۴۰۴
اسفند ۱۱, ۱۴۰۴
