در یکی از نشستهای مشترک کشورهای عضو بریکس در حوزه کشاورزی، نتایج پژوهشی منتشرشده که بر اساس آن دستکاری قیمتی واسطههای محصولات کشاورزی، موجب زیان سالانه ۲.۵ میلیاردی تولیدکنندگان غلات شده است.شرکتهای بزرگ تجارت جهانی غلات، از جمله کارگیل و بانج، با اقداماتی چون مالیسازی تجارت غلات، انحصاری کردن دسترسی به اطلاعات و پدیده «رقابت-همکاری»، موجب تضعیف همزمان موقعیت تولیدکنندگان و مصرفکنندگان میشوند.
تولیدکنندگان غلات در کشورهای عضو بریکس سالانه حدود ۲.۵ میلیارد دلار به دلیل تمرکز بازار و دستکاری قیمتها توسط غولهای جهانی صنایع کشاورزی زیان میبینند.این یافته در پژوهشی جدید که در نهمین کنفرانس بینالمللی رقابت بریکس منتشر شد، ارائه شده است.این گزارش با عنوان «از مزرعه تا آینده: رقابت، مالیسازی و دیجیتالیسازی در زنجیرههای ارزش جهانی غلات» توسط مرکز حقوق و سیاست رقابت بریکس دانشگاه HSE منتشر شد.
واسطهها از تجارت غلات سودهای کلان میبرند
در این گزارش هشدار داده شده است که شرکتهای بزرگ تجارت جهانی غلات، معروف به گروه ABCD+ (شامل ADM، بانج، کارگیل، شرکت لویی دریفوس، COFCO و اولام)، از زنجیرههای تأمین عمودی و پلتفرمهای دیجیتال برای کاهش رقابت، افزایش قیمتها و تضعیف موقعیت تولیدکنندگان و مصرفکنندگان در اقتصادهای نوظهور استفاده میکنند.
برخلاف رویکردهای سنتی ضدانحصار که بر رقابت افقی تمرکز دارند، این پژوهش به بررسی پویاییهای عمودی پرداخته است.کنترل بر لجستیک، زیرساخت و دادههای مالی به تاجران اجازه میدهد تا سودهای غیرمنصفانهای از سراسر زنجیره ارزش غلات کسب کنند.
پژوهشگران به ادغام شرکتهای بانج و ویترا در کانادا به عنوان نمونهای هشداردهنده اشاره کردند.نتایج نشان داد که این ادغام موجب افزایش ۱۵ درصدی هزینه انتقال غلات در بندر ونکوور و زیان سالانه ۴۱۲ میلیون دلاری برای تولیدکنندگان شد.
بورس غلات بریکس به کاهش قدرت واسطهها میانجامد
گزارش سه روند اصلی را در تشدید اختلالات بازار مؤثر میداند: مالیسازی تجارت غلات، عدم تقارن اطلاعات به دلیل دسترسی انحصاری به دادهها و پدیده «رقابت-همکاری»؛ همکاری شرکتهای رقیب در حوزه زیرساخت در حالی که در ظاهر رقیباند.پلتفرمهای دیجیتال مانند Covantis و TRACT به عنوان ابزارهایی معرفی شدهاند که تاجران گروه ABCD+ برای هماهنگی فعالیتها و حذف رقبا در بازارهای منطقهای از آنها استفاده میکنند؛ فعالیتهایی که اغلب فراتر از نظارت نهادهای ضدانحصار بریکس انجام میشوند.
برای مقابله با این روندها، گزارش خواستار اقدام هماهنگ میان نهادهای نظارتی کشورهای عضو بریکس شده است.از جمله پیشنهادها، انجام تحقیقات مشترک بازار و اجرای اصلاحات ساختاری در چارچوب همکاریهای چندجانبه بریکس است.در مرکز این پیشنهادها، ایده تأسیس «بورس غلات بریکس» قرار دارد؛ بستری یکپارچه برای افزایش شفافیت قیمتی، ایجاد سازوکارهای پوشش ریسک منصفانه و بازگرداندن تعادل به تجارت جهانی غلات.